10 Effectieve Manieren Om Dwanggedachten Te Laten Stoppen

vrouw met dwanggedachten

Hoe je afkomt van dwanggedachten in je hoofd

Heb je weleens last van gedachtes die je hoofd maar niet willen verlaten?

Zoals een obsessie over iets of iemand die steeds maar weer terugkomen en waar je geen controle over hebt?

Dit is de dagelijkse realiteit van mensen die te maken hebben met dwanggedachten.

Hardnekkig terugkerende negatieve gedachten zijn één van de meest duidelijke signalen van een angststoornis.

Angst maakt het zo ongeveer onmogelijk om ongewenste gedachten te vermijden. Deze gedachten zijn bijna nooit positief en vloeien voort uit angsten of opgekropte emoties.

In veel gevallen veroorzaakt de aanwezigheid van deze gedachten nog meer angstgevoelens waardoor de dwanggedachten niet meer te stoppen zijn.

Herkenbaar? Lees hier over de 10 tips om dwanggedachten onder controle te houden en de baas weer in je eigen hoofd te zijn.

DOEL VAN DIT ARTIKEL

Je zult na het lezen van dit artikel weten wat dwanggedachten zijn, welke oorzaak deze kunnen hebben en 10 tips om dwanggedachten te stoppen.


Wat zijn dwanggedachten?

Dwanggedachten zijn intrusies, ofwel plotseling opkomende en terugkerende ideeën, beeldvormingen of gedachten die als storend en opdringerig worden ervaren.

Deze intrusies die tot een ware obsessie kunnen uitdraaien, zijn vaak moeilijk onder controle te houden of te elimineren.

De gedachten nemen een nog ernstigere vorm aan wanneer ze geassocieerd worden met een obsessief-compulsieve stoornis, depressie, of andere psychische aandoening.

Deze intrusies kunnen de persoon volledig doen blokkeren, een enorme angst oproepen of gewoon heel erg volhardend zijn, waardoor ze algauw nadelen ondervinden op sociaal, professioneel en persoonlijk vlak.

Dwanggedachten kunnen ook geassocieerd worden met:

  • episodisch geheugen
  • ongewenste herinneringen
  • posttraumatische stressstoornis
  • andere angststoornissen
  • eetstoornissen

Het onderwerp van de dwanggedachten is meestal:

  • Agressief
  • Seksueel
  • Ontheiligend
  • Gebaseerd op een taboe

Enkele voorbeelden van dwanggedachten zijn:

  • Bang zijn om ziek te worden
  • De gedachte om een geliefde of onbekende pijn te doen
  • Je voortdurend zorgen maken over kleine details (heb ik het fornuis uitgezet, is de deur wel goed dicht...)
  • De terugkerende gedachte aan een agressieve seksuele handeling met een vreemde of met iemand die je kent.
  • Bang zijn om je baby iets aan te doen

De patiënten zijn er zich meestal dan ook van bewust dat deze intrusies een nadelige uitwerking hebben, en in vele gevallen schamen ze zich diep over deze gedachten.

Het proberen onderdrukken van dwanggedachten kan alles nog veel erger maken.

Mensen die lijden aan een compulsief-obsessieve stoornis ervaren twijfel, en reageren hierop alsof het om een echt reëel gevaar gaat.

Je ervaart twijfel: Een ongewenste gedachte komt naar boven die suggereert dat er een catastrofaal probleem mogelijk is. Bijvoorbeeld:

Wat als ik een voetganger overreden heb, en dit niet gemerkt heb? Wat als er vergif aan mijn handen hangt, en ik mijn gezin vergiftig?

Door de ernst van deze  mogelijke gebeurtenissen, wil je je snel van deze gedachte ontdoen.

Je probeert als geen ander om jezelf ervan te overtuigen dat het niet waar is en   dat zoiets niet zal gebeuren.

Je doet zoveel moeite om je van deze gedachte te ontdoen, maar blijft er eigenlijk aandacht aan schenken.

Je behandelt het als gevaar: Je onderbewustzijn reageert op deze onrust alsof er een echt gevaar bestaat. Je bevecht de gedachten... en je verliest.

Tegen gedachten kun je niet vechten. Doe de volgende minuut maar eens je best om geen blauwe flamingo voor je te zien. Je hoofd zal er waarschijnlijk nu al vol van zijn.

De oorzaak van dwanggedachten

De meeste mensen hebben wel eens vervelende terugkerende negatieve gedachten, maar meestal zijn ze in staat om die gedachten op een bepaald moment de kop in te drukken.

Uit een vragenlijst die door perfect gezonde hogeschoolstudenten werd ingevuld bleek dat praktisch alle studenten wel eens last hadden van gedachten over seksuele agressie, straf, taboe, obscene beelden, agressie tegenover kinderen of dieren en andere ongewenste gedachten.

Deze ‘slechte’ gedachten zijn nu eenmaal aanwezig in onze menselijke bestaanssfeer.

Dwanggedachten treden op wanneer de persoon niet in staat is om de focus te verleggen, en zich als het ware laat leiden door deze gedachten omdat hij er geen afstand van kan nemen.

De manier waarop mensen reageren op intrusies zal gaan bepalen of deze gedachten ernstige gevolgen krijgen, in obsessies veranderen en behandeling vereisen.

Intrusies kunnen met of zonder dwanghandelingen voorkomen.

Door de dwanghandeling uit te voeren kan de persoon zich minder angstig voelen. Op die manier ontstaat er echter het gevaar dat de drang heel groot wordt om die handeling keer op keer uit te voeren.

Meestal weet de patiënt wel dat zijn gedrag overdreven en zinloos is, maar de dwanghandeling wordt een manier om spanning en angst weg te nemen.

Nu, de reden waarom sommige mensen deze ongewenste gedachten wel en anderen niet in kunnen tomen, is angst.

De manier waarop angstgevoel de chemie in je hersenen verandert, maakt het erg moeilijk om je te focussen op positieve eigenschappen of op de realiteit.

Je wordt als het ware in bezit genomen door die angst, en je kan je aandacht niet meer afleiden van die terugkerende gedachten.

Onderzoek toont aan dat hoe harder je probeert om niet aan iets te denken, hoe sterker die bepaalde gedachte net terugkeert.

Dat komt omdat je hersenen je steeds weer herinneren aan de gedachte, omdat je jezelf eraan herinnert om er niet aan te denken.

Seksuele dwanggedachten

Seksuele dwanggedachten kunnen gaan over kussen, aanraken, strelen, oraal bevredigen, anale seks, gemeenschap en verkrachting met vreemden, kennissen, ouders, kinderen, familieleden, vrienden, collega´s, dieren en bekende figuren.

Ongepaste seksuele gedachten komen, zoals de meeste intrusies of ongewenste beelden, bij vele mensen wel eens voor.

Mensen met een obsessief-compulsieve stoornis plaatsen echter een betekenis bij die ongewenste seksuele gedachten.

Daardoor ontstaan er angstgevoelens en onrust. Er ontstaat een gevoel van twijfel en onzekerheid bij de patiënten.

Ze kunnen zich niet distantiëren van de gedachten waardoor ze denken dat ze die gedachten zelf in de hand werken omdat ze het stiekem willen.

Ze verliezen het vertrouwen in zichzelf en vervallen in zelfkritiek en zelfhaat.

Een persoon die lijdt aan seksuele dwanggedachten kan schaamte, gegeneerdheid, twijfel, onrust, kwelling, en verlies aan vertrouwen in zichzelf ondervinden.

Het feit dat hun lichaam reageert op de seksuele gedachten lijkt een sterk bewijs dat ze het stiekem leuk vinden.

Een deel van de behandeling van seksuele dwanggedachten is om de patiënten de dwanggedachten te helpen accepteren en om op te houden om de reacties van hun lichaam zo serieus te nemen.

De opgewondenheid in bepaalde delen van het lichaam is het gevolg van geconditioneerde fysiologische reacties in de hersenen.

Het maakt dus niet uit waar je aan denkt, als de gedachte seksueel van aard is dan gaat je lichaam hierop reageren.

Lichamelijke opgewondenheid betekent echter niet noodzakelijk dat dat de persoon echt datgene wil wat zich in zijn gedachten afspeelt.

10 Tips om dwanggedachten te stoppen

#1 Praat er met iemand over

Het grootste gevaar bij dwanggedachten is dat je het verborgen houdt voor de buitenwereld.

Het is normaal dat je het niet aan de grote klok wil hangen, want het voelt alsof het erg abnormaal is. Je schaamt je er waarschijnlijk over. Dat is volledig begrijpelijk.

Toch moet het belang van openheid onderstreept worden. Als je het tegen niemand vertelt, hoe kan iemand je dan ooit helpen?

Dan lijkt het misschien wel twintig keer erger in je eigen beleving dan dat het in werkelijkheid is.

Eens je er met iemand over praat, of het nu om een vriend, familielid of een professionele hulpverlener gaat, kan er een enorme last van je schouders vallen.

Zoek de juiste persoon uit om over je dwanggedachten te praten. Iemand die liefdevol, begrijpend en positief is.

Als je dit geheim voor jezelf wil houden bestaat er bovendien de kans dat de situatie escaleert.

Door er met een vertrouwenspersoon over te praten kan het zijn dat je plots weer tot je positieven komt, waardoor de angstgevoelens afnemen.

#2 Verdiep je in de wetenschap van de geest en de hersenen

Zoals gezegd, kan je niet vechten tegen gedachten. Je kan ze enkel observeren. Jij hebt echter wel de macht om je gedrag te gaan kiezen en je aandacht bewust te vestigen op het ‘hier en nu’.

Er zijn tegenwoordig erg interessante, wetenschappelijk onderbouwde boeken beschikbaar die je een inzicht geven over de macht die je zelf hebt om iets aan je dwanggedachten te gaan doen.

Het spirituele brein van Mario Beauregard en Denyse O’Leary bijvoorbeeld, geeft je een uiteenzetting over hoe de geest, en niet de hersenen, aan de leiding staat van het handelen.

Door je te verdiepen in de werking van gedachten, kan het makkelijker worden om de dwanggedachten te beginnen aanvaarden, omdat je weet dat je zelf niet gedefinieerd wordt door aan de gedachten die je toelaat.

Je leert dat je geest slechts een hulpmiddel is, en in geval van dwanggedachten, een op hol geslagen hulpmiddel dat je met de juiste tools weer binnen de perken kan leren houden.

#3 Doe aan meditatie en mindfullness

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste en meest behulpzame tip van dit artikel.

Het moment waarop we overgeleverd worden aan onze gedachten is het moment waarop we het ‘hier en nu’ verlaten, en we ver weg in de gedachtewereld vertoeven.

Bewust in het moment blijven en rustig blijven ademhalen kan ervoor zorgen dat je minder angst voelt, en tot gevolg minder last hebt van de dwanggedachten.

De voordelen van mindfulness zijn ontelbaar.  Mediteren helpt bij het terugwinnen van innerlijke rust in je hoofd.

Zoek een mindfullness of meditatiegroep in je buurt of probeer het gewoon thuis!

In een ziekenhuisstudie in Massachusetts namen de helft van 93 personen met een angststoornis deel aan een acht weken durend mindfullnessprogramma en de andere helft, de controlegroep, kreeg onderricht in het beheersen van angst.

De mindfulnessgroep bleek een veel grotere vooruitgang te boeken in het beheersen van hun angsten dan de controlegroep.

Ook professor Kuyken van de universiteit van Oxford leidde een studie die aantoonde dat een acht weken durend groepsprogramma met cognitieve therapie gebaseerd op mindfulness (MBCT) even effectief is als een langdurige behandeling met medicatie.

#4 Ademhalingsoefeningen

Onderzoekers hebben aangetoond dat het regelmatig beoefenen van simpel en  diep ademhalen onder andere de volgende voordelen hebben:

  • Minder stress
  • Minder angstgevoelens en depressie
  • Hoger energieniveau
  • De spieren ontspannen
  • Lagere/gestabiliseerde bloeddruk

Het uitvoeren van een ademhalingsoefening zorgt ervoor dat je bewuste aandacht naar de ademhaling verschuift.

Je leert ademen zoals je dat zou doen in een relaxte, ontspannen staat. Op die manier ontspant je lichaam zich en volgt je geest automatisch.

Onze ademhaling hebben we altijd bij de hand, waardoor de oplossing tot een rustigere geest nooit ver te zoeken is. Als je weet op welke manier tenminste.

Het is heel erg simpel en neemt soms niet langer dan vijf minuten van je tijd in. Op deze website vind je trouwens een volledig artikel over ademhalingsoefeningen.

Je kan een vaste routine hebben om ademhalingsoefeningen te doen, (bv. vlak na het wakker worden of net voor je yoga-oefeningen), of gewoon wanneer je tijd of behoefte hebt (bv. wachtend op de bus, tijdens een aanval van dwanggedachten…).

#5 Vind lotgenoten

Het kan enorm behulpzaam zijn om er niet alleen voor te staan.

Door op zoek te gaan naar lotgenoten, ondervind je algauw dat er heel veel mensen met hetzelfde probleem te kampen hebben.

Weten dat je niet de enige bent en andere verhalen te horen krijgen kunnen ervoor zorgen dat je minder schaamte voelt.

Het kan een groter inzicht bieden op je probleem. Zoek lotgenoten op internetforums, via zelfhulpgroepen en via websites. Praat erover.

Herkenning vinden bij mensen die hetzelfde meemaken is een grote stap om iets aan je dwanggedachten te gaan doen.

#6 Zoek professionele hulp

Dwanggedachten hebben alles te maken met angst en onrust.

De redenen waarom je gevoelig bent aan angstgevoelens en bijgevolg te maken krijgt met dwanggedachten kunnen heel erg uiteenlopend zijn.

Het is belangrijk dat je de wortel van het probleem kan aanpakken. Met een professionele hulpverlener praten is erg behulpzaam om stappen vooruit te zetten.

Er bestaan gespecialiseerde psychologen die veel ervaring hebben op het vlak van obsessief-compulsieve stoornis en dwanggedachten.

Zelfs als je slechts een milde vorm van dwanggedachten ervaart, en van plan bent om er op je eentje iets aan te doen, is het aangeraden om iemand te raadplegen die er iets van kent.

Dit kan behulpzaam zijn om je diagnose te bevestigen, je tips te geven en je ook de ruimte te geven om eventueel vragen te stellen.

Het is verder aan te raden dat je een psycholoog of andere professionele therapeut zoekt die getraind is in de cognitieve gedragstherapie en ervaring heeft met dwanggedachten.

Zij kunnen je de sleutels geven om je geest anders beginnen te gebruiken zodat het neuronale verkeer in je hersenen kan veranderen in de positieve zin.

#7 Doe aan sport

Wetenschappelijke onderzoeken bewijzen dat lichaamsbeweging een positieve invloed heeft op angststoornissen.

Op korte termijn zorgt lichaamsbeweging voor een betere gemoedstoestand en een positievere kijk.

Er was een studie die de effecten van lichaamsbeweging onderzocht bij mensen die regelmatig last hadden van dwanggedachten.

De onderzoekers vroegen de patiënten om een vorm van lichaamsbeweging van gemiddelde intensiteit, zoals joggen, toe te voegen aan hun behandelingsprogramma. En dat voor 12 weken lang.

Ze ondervonden algauw dat de frequentie en ernst van de symptomen bijna meteen na de lichaamsbeweging leken af te nemen.

Na 12 weken waren de ernst en de frequentie van de dwanggedachten over het algemeen betrekkelijk afgenomen.

Sommige deelnemers konden de voordelen van deze 12 weken nog steeds ondervinden tot zes maanden nadat het programma afgelopen was.

Een andere studie toonde aan dat een 12 weken durend sportprogramma een positieve aanvulling is op cognitieve gedragstherapie

Er bestaan de dag van vandaag zo veel verschillende sportverenigingen dat het vast niet moeilijk is om er eentje te vinden die bij je past.

Bovendien is sporten ook goed voor het zelfvertrouwen, vermindering van stress en de gezondheid!

#8 Leer jezelf opnieuw kennen

Twijfels, twijfels, twijfels. Dat typeert iemand die te maken heeft met dwanggedachten. Het kan erg goed doen om je eens te verdiepen in je eigen zielenroerselen.

Hoe was je als kind? Had je toen al last van angstgevoelens, dwanggedachten? Hoe waren je ouders? Hoe werd je behandeld?

Wat waren je dromen en ambities toen je een lagere schooljongetje of meisje was? Wanneer zijn je angsten ontstaan?

Stel jezelf voor als een klein, onschuldig baby’tje met een open, nieuwsgierige blik naar de wereld toe. Op dit punt was je puur jezelf.

Deze gedachte kan helpen om je eraan te herinneren dat je in wezen goed bent.  Hoe beter je jezelf kent, hoe minder twijfels je zult hebben.

Werk aan je zelfvertrouwen, bouw aan je dromen, verwerk het verleden, omring je met positieve mensen.

Dit zijn allemaal elementen die je niet alleen kunnen helpen bij het omgaan met dwanggedachten, maar die je zullen doen groeien als mens.

#9 Lees veel over dwanggedachten

Als je weet waar je mee te maken hebt kan het ook makkelijker zijn om de moed bijeen te rapen en er iets aan te doen.

Het kan erg behulpzaam zijn om je kennis aan te vullen met zowel wetenschappelijke informatie als verhalen uit de realiteit.

Het boek ‘Duiveltje van de geest’ (van Lee Baer) is bijvoorbeeld erg informatief en herkenbaar.

Lee Baer schetst aan de hand van boeiende verhalen uit de realiteit een heel reëel beeld van het leven met dwanggedachten. Bovendien legt ze het waarom, hoe en wanneer uit.

Ook het beknopte en overzichtelijke boekje ‘Dwanggedachten, Dwanghandelingen’ van de Duitse Psychologen Rüdiger Klepsch en Susanne Wilcken biedt een hele resem aan informatie en tips over dit thema.

Het opdoen van kennis rond dwanggedachten kan je met hoop vervullen dat het mogelijk is om je conditie te verbeteren.

Het geeft je ook de sleutels in handen om de juiste hulpverlener te kiezen, het heft in eigen handen te nemen, actie te ondernemen..

#10 Houd vol

Soms kan het er allemaal uitzichtloos en somber uitzien. Tijdens moeilijke periodes is het begrijpelijk dat de moed je in de schoenen zakt.

Het is belangrijk dat je de hoop niet opgeeft als de dwanggedachten na een periode van rust weer terugkeren.

Je moet weten dat er zich bepaalde neuronenbanen in je hersenen gevormd hebben met betrekking tot dwanghandelingen of dwanggedachten en dat het enig doorzettingsvermogen vereist om er permanent iets aan te veranderen.

Alleen door vol te houden, de moed niet te verliezen en te geloven in je eigen kunnen zal je uiteindelijk vrij zijn van de last die de kwade gedachten je bezorgen.

Probeer vooral om te blijven geloven in jezelf. De hersenchemie is een ingewikkeld beestje.

Alle moeite en inspanningen waarvan je dacht dat ze voldoende waren kunnen soms nog niet op tegen de kracht van de gewoonte.

Blijven volhouden is werkelijk de boodschap. Op een bepaald moment zal jouw intentie om zonder angst en dwanggedachten te leven de overhand halen!

De behandeling van dwanggedachten

Zoals gezegd moet vooral de kern van het probleem, angst dus, behandeld worden.

Er bestaan verschillende behandelingsmethoden voor dwanggedachten. De meeste hiervan zijn gerelateerd aan cognitieve gedragstherapie.

Een interessante behandelingsmethode die hier wordt beschreven komt van Dr. Schwartz, een neuropsychiater.

Hij maakte gebruik van een PET-scan om te kunnen aangeven waar de activiteit zich afspeelt bij patiënten met dwanggedachten.

Bij deze mensen werden de neurale circuits die paniek en dwanggedrag genereren overmatig geactiveerd.

Daar komt het overweldigende gevoel uit voort. Schwartz ontwikkelde een behandeling die de patiënt voorziet van een techniek om de hersenen te beheersen en een nieuwe orde te scheppen.

Hij maakte van een nutteloos neuraal circuit een nuttig neuraal circuit.

Hij liet patiënten hun dwanggedrag bijvoorbeeld inruilen voor nuttige bezigheden, zoals in de tuin werken.

Zo begonnen de neurale circuits voor ‘in de tuin werken’ stilletjes aan sterker te worden dan die van ‘handen wassen’. Na tien weken trad een beduidende verbetering op.

Er werd naast deze therapie dan ook geen enkele andere medicatie voorgeschreven. Dit onderzoek was een primeur.

Het was de eerste keer dat cognitief-gedragsgerichte therapie ontregelde hersenchemie binnen een zorgvuldig vastgesteld hersencircuit bleek te kunnen veranderen.

Heb jij last van dwanggedachten? Wat doe jij er nu aan om ervan af te komen? Laat hieronder een reactie achter. 

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: