9 Tips Om Overprikkeling Te Voorkomen & Genezen 

9 Tips Om Overprikkeling Te Voorkomen & Genezen 

Je kent het misschien wel, je zit op kantoor en iedereen heeft iets van je nodig, daarnaast is het lawaai ondraaglijk vanwege bouwwerkzaamheden in de straat.

De simpelste dingen irriteren je, je raakt vermoeid, je voelt dat je hoofd ontploft of misschien wordt het wel even zwart voor je ogen.

Ken je dit gevoel? Dan is de kans groot dat je last hebt van overprikkeling.

Ik ga jou in dit artikel alles leren over overprikkeling en hoe je dit voorkomt. Met 9 makkelijk uitvoerbare tips kun je overprikkeling voortaan voorkomen en genezen!

Wat is overprikkeld zijn?

Om te kunnen uitleggen wat overprikkeling is, ga ik je eerst vertellen wat prikkels nu eigenlijk zijn.

Prikkels zijn alle soorten informatie die bij de hersenen binnenkomt via de zintuigen.

Dus alles wat je voelt, ziet, ruikt, hoort en proeft zijn prikkels. Die prikkels wakkeren dan een reactie aan in de hersenen.

Als je bijvoorbeeld begint te watertanden omdat je een kop koffie ziet of ruikt, dan is dat de reactie van jouw hersenen op de prikkel.

Watertanden van een kop koffie is voor de meeste mensen natuurlijk een fijne prikkel, een positieve prikkel.

Er zijn echter ook heel veel negatieve prikkels, en die maken een stressreactie aan in de hersenen.

Denk bijvoorbeeld eens aan een collega die tegen je aan schreeuwt, of iemand die jou plotseling tegen je zin aanraakt.

Een auto met fel licht of het geblaf van een hond aanhoren Dit zijn negatieve prikkels.

Als je hersenen de hoeveelheid prikkels die het binnen krijgt niet meer aankunnen, dan worden ze niet goed verwerkt.

Dit merk je bijvoorbeeld doordat je voelt dat het allemaal even teveel wordt, je hoofd lijkt te ontploffen of dat je het even niet meer ziet.

Een grote stapel onverwerkte prikkels kan voor vermoeidheid, hoofdpijn en allerlei andere aan stress gerelateerde klachten zorgen.

Als je er niet snel iets aan doet kan het ook tot lichamelijke klachten lijden.

Hoewel overprikkeling meer gelinkt is aan negatieve prikkels, kan dit ook net zo goed het geval zijn met een overvloed aan positieve prikkels of een combinatie van beiden.


Wanneer krijg je te maken met overprikkeling?

Er zijn mensen die niet zo snel last krijgen van overprikkeling, maar bij anderen ligt het altijd op de loer.

Hooggevoelige mensen en mensen met een introvert karakter hebben hier vaak last van.

Volgens specialisten leiden ongeveer 15 tot 20% van de mensen aan hooggevoeligheid.

Als je hiermee kampt kun je minder prikkels aan dan gemiddeld omdat je er een sterkere reactie op vertoond, dus overprikkeling is een risico.

Ook als je niet genoeg rust neemt kun je hiermee te maken krijgen.

Het is noodzakelijk om de hersenen regelmatig tot rust te laten komen, op die manier kunnen ze meer informatie en meer prikkels verwerken. Als je jezelf de rust niet geeft dan stel je jezelf bloot aan het risico op overprikkeling.

Mensen met hersenletsel kunnen ook meer moeite ervaren met het verwerken van prikkels.

Daarbuiten kan het ook zijn dat overprikkeling in de hand gewerkt wordt doordat ze meer prikkels ervaren dan anderen.

Het is ook een veelvoorkomend verschijnsel bij autisten. Die kunnen zich vaak goed focussen op één ding, maar hebben moeite om veel prikkels tegelijkertijd te verwerken.

Kortom, er zijn allerlei redenen voor overprikkeling. Denk jij dat je last hebt van overprikkeling? Dan kunnen deze 9 tips jou helpen dit te genezen en in het vervolg te voorkomen.


Overprikkeling voorkomen en genezen? 9 tips

Tip 1: Zorg voor een prikkelarme omgeving

De eerste en beste manier om overprikkeling te voorkomen is door ervoor te zorgen dat je probeert situaties met te veel prikkels te voorkomen of te verlaten.

Volg je instinct, als je in een gebouw bent en je voelt dat er te veel prikkels zijn, probeer deze dan te verlaten.

En als dat niet kan zoek dan de ruimte op met zo weinig mogelijk mensen en geluid. Dat kan bijvoorbeeld een toilet zijn.

Als je buiten in een te drukke omgeving bent, probeer die dan te ontvluchten.

Zoek een rustige straat of een park op waar weinig mensen zijn voordat je echt overvallen raakt door overprikkeling.


Tip 2: Doe aan 'box breathing'

Volgens het gerenommeerde Amerikaanse Mayo Clinic kan box breathing helpen in situaties waarbij overprikkeling op de loer ligt.

Het is een simpele, maar effectieve ademhalingstechniek om de ademhaling tot rust te brengen in stressvolle situaties.

Het wordt onder andere gebruikt door politie, verplegers en atleten.

Bij box breathing blaas je eerst rustig je longen leeg. Vervolgens begin je de sessie, haal zo diep mogelijk adem terwijl je voor jezelf langzaam tot 4 telt. Houd je adem daarna 4 tellen vast en adem daarna in dezelfde 4 tellen weer uit.

Probeer je bewust te zijn van het gevoel dat de lucht je longen verlaat.

Wacht erna weer 4 tellen voordat je dit proces vanaf het begin herhaalt.

Bij het oefenen wordt aangeraden dit rechtop zittend in een situatie met weinig prikkels te doen. Dan kun je het daarna goed in de praktijk uitvoeren als je het risico ziet overprikkelt te raken.


Tip 3: Maak een wandeling in de natuur

Als je overprikkelt dreigt te raken dan is even de deur uit gaan voor een korte wandeling een goed idee.

Vooral in de natuur wandelen werkt heel ontspannend en geeft je de kans je gedachten op een rij te zetten.

Probeer je ademhaling onder controle te krijgen en wandel met zelfverzekerde kalme passen de drukte uit.

Als je in de stad zit dan is natuur misschien wel te ver weg. Dit hoeft echter geen probleem te zijn.

Zorg er dan voor dat je wegblijft bij drukke straten met veel auto's en mensen, zelfs midden in de stad kunnen de rustige straten en steegjes een positief effect hebben op je humeur.

Geef jezelf wat liefde, en gun jezelf de ontspanning van de natuur.


Tip 4: Neem een bad of een douche

Na een stressvolle dag is een bad of een douche nemen een ideale manier om tot rust te komen.

Onderzoek heeft uitgewezen dat een bad nemen het stresshormoon cortisol in het lichaam laat afnemen, met name bij mensen die veel stress ervoeren. Ideaal dus als je tegen overprikkeling aanzit!

Het geluid en het gevoel van water op je huid hebben een positief effect op het gevoel van kalmte.

Afhankelijk van jouw voorkeur kun je deze ontspanning bewerkstelligen met koud of warm water of afwisselend koud en warm.

Het warme water helpt de spieren te relaxen en op die manier het lichaam het signaal te geven in rust te gaan.

Terwijl het lichaam zich na de korte schok van het koude water ook kan ontspannen en daarmee de kans op overprikkeling vermindert.


 Tip 5: Zet je telefoon en social media op stil

Bijna niets is stressvoller dan het constante geluid van je telefoon met notificaties en telefoontjes.

Overprikkeling ligt dan ook altijd op de loer. Als je het niet per se nodig hebt, zet je social media en telefoon dan ook op stil.

Als je voor werk of persoonlijke redenen je telefoon toch echt niet kan wegleggen, zet dan individuele apps uit.

Tegenwoordig hebben de meeste smartphones opties waarmee je per app kan aangeven of je notificaties wilt ontvangen.

Je kunt ook kiezen dat bepaalde telefoonnummers je wel of niet kunnen bellen.

Wees rigoureus met het uitschakelen van notificaties, heb je echt de laatste aanbieding van de supermarkt direct via de app nodig?

Ook het overschot aan informatie en meningen op sociale media kan heel stressvol zijn.

Zeker als je veel dingen ziet die voor jou onrechtmatig aanvoelen. Voor je eigen gezondheid kan het beter zijn om het uit te schakelen.

Als je social media toch belangrijk vindt, of gewoon nodig hebt, plan voor jezelf dagelijks of wekelijks een periode in voor sociale media.

Voorkom echter dat je jezelf constant laat opwinden over wat je op sociale media leest.


Tip 6: Zet rustgevende muziek op

Een groot probleem van overprikkeling is het overschot aan verschillende geluiden dat bij ons binnenkomt.

Zoals eerder gezegd is het goed om de situatie met veel prikkels te proberen te verlaten en dingen als notificaties op je telefoon uitzetten.

Je bent nu al goed op weg. Maar je kunt nog een stap verder gaan, namelijk met rustgevende muziek.

Als het nieuw voor je is, zijn er ontelbare verschillende opties beschikbaar op Youtube waarmee je kunt experimenteren.

Hieronder een voorbeeld: 

Onderzoekers van de Universiteit van Stanford zeggen dat muziek je brein direct beïnvloedt.

Snellere muziek maakt je alerter, terwijl muziek op een langzamer tempo (rond de 60 beats per minuut) het lichaam juist meer laat ontspannen.

De hersenen passen zich volgens de onderzoekers aan het tempo van de muziek aan door alfa golven aan te maken.

Deze alfa golven zijn gelinkt aan ontspanning en zorgen dat andere prikkels veel minder de kans hebben je hersenen te bereiken.


Tip 7: Lees een boek

Het klinkt heel simpel, maar toch is het waar. Het lezen van een boek helpt tegen overprikkeling.

Zodra je je uit de situatie hebt gehaald waar je voelt dat je overprikkelt raakt is het een prima idee om jezelf in een goed boek te verliezen.

De Universiteit van Sussex heeft in een onderzoek gevonden dat zes minuten lezen al genoeg is om stress vermindering, een lagere hartslag en minder spierspanning te bewerkstelligen.

Maak het leuk voor jezelf en zoek een rustige omgeving op, neem er een kop thee of koffie bij en kies een goed boek uit.

Je kunt ook oordopjes in doen om minder last te hebben van externe geluiden in je omgeving. Zo kun je heerlijk ontspannen met een goed boek!


Tip 8: Probeer je trigger te vinden

Soms ben je opeens geïrriteerd en is het moeilijk om de vinger op de zere plek te leggen...

Vraag jezelf op zo'n moment af wat nu de prikkel is waar je het meest last van hebt.

Stel jezelf de vraag, ‘ik voel me nu ... omdat ik …’ Op die manier kun je uitzoeken wat die vervelende prikkel is.

Een voorbeeld: Ik voel me ontzettend vermoeid omdat ik de hele tijd gestoord wordt door mijn collega terwijl ik me op mijn werk moet concentreren.

Nu heb je een trigger gevonden en kun je daar op inspelen.

Bijvoorbeeld door je collega erop aan te spreken, of door je meer af te zonderen.

Het succesvol kunnen voorkomen of genezen van overprikkeling hangt er voor een groot deel vanaf of je de prikkels kunt identificeren.

Meer nuttige tips over hoe je stressbestendig kunt blijven onder druk en spanning, lees je in dit artikel.


Tip 9: Luister op tijd naar je lichaam

Je bent nu al een heel eind op weg om te voorkomen dat overprikkeling een probleem wordt of blijft.

Het belangrijkste is dat je goed naar je lichaam luistert. Ook hierbij kun je jezelf een vraag stellen.

In dit geval vraag je jezelf waardoor je je beter voelt.

Bijvoorbeeld, ik voel me vandaag beter omdat ik een half uur gemediteerd heb. Je hebt daarmee de connectie gevonden tussen de emotie (je beter voelen) en de emotionele behoefte (gemediteerd hebben).

Je weet nu voor de volgende keer wat goed voor jou werkt om overprikkeling te voorkomen of te genezen.

Overprikkeling ligt steeds meer op de loer met de snelheid van het leven tegenwoordig en hulpmiddelen zoals telefoons en sociale media.

Geef jezelf de tijd en ruimte om je even terug te trekken, vind uit welke prikkels de grootste problemen geven, welke actie jou beter laat voelen. En vergeet niet jezelf wat liefde te geven om op die manier je kwaliteit van leven te verbeteren.

Vera
 

Vera is multidisciplinair coach, therapeut en ervaringsdeskundige. Met haar deskundigheid heeft ze al duizenden vrouwen én mannen geholpen om hun mentale gezondheid te verbeteren. Vera is zelfstandig auteur en schrijft op Vitaal Gezond artikelen over mens, (sociale) relaties en gezondheid.

>