5 Tips Die Je Kunnen Helpen Bij Het Rouwen Om Een Dierbare

vrouw die aan het rouwen is

Rouwen bij het verlies van een dierbare

Het verlies van een dierbare is een heftige gebeurtenis die je soms voor de rest van je leven kan veranderen.

Sommige mensen krijgen al als kind met rouwverwerking te maken, anderen ervaren het pas op latere leeftijd.

Het rouwproces bij het verliezen van een dierbare kan voor iedereen anders lopen en gaat bij de één sneller en meer geleidelijk dan bij de ander.

Toch is het zo dat veel mensen bepaalde stappen doorlopen in hun proces van rouwverwerking en langzaamaan steeds meer kunnen accepteren dat hun dierbare er niet meer is.

Heb jij momenteel te maken met het verwerken van de rouw om een dierbare in je omgeving? Of ken je iemand, je partner, kind of een vriend, die in een rouwproces zit?

In dit artikel lees je meer over de fases ven de duur van het rouwproces en de verschillende soorten rouw die je tegen kunt komen in je leven.

De vijf fases van rouwverwerking

Rouwverwerking is een persoonlijk proces, waarbij veel verdriet en andere emoties komen kijken.

Iedereen is verschillend en logischerwijs gaat ook iedereen anders om met het verwerken van het verlies van een dierbare.

Toch ervaren veel mensen tijdens hun rouwverwerking verschillende fases, waarin ze in elke fase anders tegen het verlies aankijken.

Deze fases zijn:

  • Ontkenning
  • Boosheid
  • Controle zoeken
  • Depressie
  • Acceptatie

Nogmaals: niet iedereen gaat door elke fase en altijd in deze volgorde, maar de fases geven wel een goed beeld van de universele ervaringen van mensen in een rouwproces.

Fase 1: Ontkenning

De eerste fase is voor veel mensen de ontkenning. Je krijgt te horen dat iemand er niet meer is en kunt het eenvoudigweg niet geloven of bevatten.

Om te overleven in deze moeilijke tijd met zoveel pijn ontkennen we voor een deel de realiteit van de situatie.

Door te denken: “Dit kan niet waar zijn” of “Dit gebeurt mij niet echt” ontkennen we het verlies van onze dierbare.

Dit is een hele normale reactie die ervoor zorgt dat je overeind blijft en om kunt gaan met je emoties.

Maar voor de rouwverwerking is het op een gegeven moment wel heel belangrijk dat je uit deze fase komt en door de pijn heen gaat.

Fase 2: Boosheid

Wanneer je je langzaam begint te realiseren dat het je wel echt overkomen is en je geliefde of dierbare er echt niet meer is, komen de emoties en pijn.

Soms zijn we er niet klaar voor en voelt het alsof we de pijn van het verlies niet aankunnen.

En onze eerste reactie tijdens het rouwen is dan ook boos, of zelfs woedend worden! Onze woede kan gericht zijn tegen objecten (met spullen smijten), familieleden, vrienden, de arts of de God waarin je gelooft.

We zijn woedend dat dit ons overkomt, dat ons zoveel verdriet wordt aangedaan. Het voelt zo oneerlijk!

Soms voelen mensen ook boosheid tegenover degene die is overleden. Je blijft met het gevoel zitten: “Hoe kun je mij achterlaten?”.

Je weet heus wel dat je hem of haar de schuld niet kan geven, maar ook dat besef maakt je alleen maar nog bozer…

Fase 3: Controle zoeken

In het rouwproces heb je vaak het gevoel weinig invloed te hebben op je emoties. Je raakt de controle over jezelf kwijt en zoekt op allerlei manieren weer grip op je leven.

Sommige mensen gaan hierdoor grootse doelen stellen (bijvoorbeeld een marathon lopen) of zich constant afvragen“Wat als … ?”.

Wat als hij of zij eerder naar de dokter was gegaan? Wat als ik me anders had gedragen tegenover hem of haar?

We proberen grip op onze eigen emoties en het hele proces te krijgen en zelf weer de touwtjes in handen te nemen.

Fase 4: Depressie

Verdriet en spijt spelen vaak grote invloed in het rouwproces. Deze negatieve en vervelende gevoelens beïnvloeden de één meer dan de ander.

Sommigen hebben alleen behoefte aan veel praten, extra knuffels en liefde van de mensen om hen heen.

Anderen gaan door een heel lange en moeilijke periode van depressieve gevoelens.

Heb je het gevoel dat je door een lange en zware periode van depressie gaat tijdens je rouwproces?

Ga dan eens langs bij de huisarts, hij of zij kan een luisterend oor bieden en je eventueel doorverwijzen naar een psycholoog.

Fase 5: Acceptatie

In de acceptatiefase lukt het je langzaamaan om je leven weer op te pakken en de vrolijke dingen in het leven weer te herkennen.

Accepteren betekent niet dat je verdriet over is en het rouwen voorbij.

Ook in deze fase kun je nog regelmatig verdriet voelen en de persoon die je verloren hebt nog dagelijks missen.

Het lukt je nu alleen wel om daarnaast langzaamaan de zonnige kant van het leven weer te zien.

Ook wanneer je iemands dood accepteert, kun je er nog wel heel verdrietig over zijn.

Maar je hebt een manier gevonden om ondanks dat toch verder te gaan en staat weer open voor nieuwe dingen in je leven.

Rouwverwerking bij kind

Veel kinderen komen op jonge leeftijd al in aanraking met het verlies van dierbaren.

Voor sommigen is het hun huisdier, een oudtante of een geliefde opa.

Voor anderen iemand uit hun directe gezin of omgeving, zoals een ouder, een babyzusje of een schoolvriendje.

Hoe het kind met dit verlies omgaat kan per kind, leeftijd en situatie heel erg verschillen en lijkt in ieder geval vaak niet op de manier waarop volwassenen hun rouw verwerken.

Zo is het voor kinderen meestal het beste als het normale leven gewoon doorgaat, ondanks het rouwen.

Ze zijn af en toe heel erg verdrietig, maar hebben daarnaast in hun dag ook nog heel veel ruimte om te spelen en alles lekker te vergeten.

Zo veel mogelijk naar school, blijven sporten en spelen zorgen ervoor dat het kind ook gewoon kind kan blijven.

Een kind bijstaan in zijn of haar rouwproces is niet altijd makkelijk.

Als ouder of leerkracht van een kind is het belangrijk om zo open mogelijk te zijn en de vragen die kinderen stellen zoveel mogelijk eerlijk en naar waarheid te beantwoorden.

Je geeft het kind zo de ruimte om zichzelf en zijn of haar verdriet te uiten en te accepteren.

Let er goed op dat je kind zich niet een schuldgevoel aanpraat, of lang boos blijft op de overleden persoon omdat hij of zij zich verlaten voelt.

Boosheid mag, en mag ook geuit worden. Maar door open te communiceren en het kind bij te staan komt het hopelijk ook weer uit deze fase.

Hij zal de situatie meer kunnen accepteren, zonder zichzelf of een ander de schuld te geven.

Daarnaast zijn kinderen vaak heel gevoelig voor de emoties van de mensen om hen heen, en vooral van hun ouders.

Zij zullen het dan ook vaak goed doorhebben als de ouders verdriet ervaren en hier zelf ook verdrietig van worden.

Verstop je verdriet niet voor je kind, hiermee geef je hem of haar het slechte voorbeeld!

Hij of zij weet allang dat je verdrietig bent, door dit niet te uiten maak je van verdriet iets om je voor te schamen.

Kies er liever voor om open met je kind je verdriet te bespreken, zodat hij ook met jou zijn verdriet zal bespreken.

Vergeet tot slot niet dat kinderen een hele andere belevingswereld hebben dan volwassenen.

Een opmerking als: “Krijg ik dan nooit meer snoepjes van oma?” of “Mag ik dan niet meer in de tuin van oma spelen?” na het aankondigen van oma’s overlijden lijkt voor volwassenen misschien heel egoïstisch, maar is het voor een kind absoluut niet!

Het kind relateert op zijn eigen manier aan de persoon ‘oma’ en denkt nog heel erg vanuit zichzelf en de gevolgen die dit bericht heeft.

Als ouder moet je dit niet afstraffen en zeker niet boos worden, want dan klapt het kind alleen maar dicht.

Rouw om ouders

Het verlies van een ouder kan voor een kind of een volwassene een hele ingrijpende gebeurtenis zijn.

Ouders geven hun kinderen een bepaalde stabiliteit en identiteit, die plotseling weg kan vallen zodra de ouder komt te overlijden.

Ook wanneer je allang op eigen benen staat kan dit ervoor zorgen dat je flink uit evenwicht wordt gebracht.

Het verlies wordt er namelijk niet minder om, ook al ben je nog zo oud en volwassen.

Accepteer de emoties die je voelt, ook als je deze liever niet voelt (zoals bijvoorbeeld opluchting na een lang ziektebed en vele zorgen).

Geef jezelf daarnaast de tijd om je leven zonder je ouder in te richten en eraan te wennen.

Naast het verdriet om het verlies van een ouder heb je als volwassen kind vaak ook redelijk wat dingen te regelen na het overlijden van de ouder.

Soms moet er een erfenis verdeeld worden, je moet hun huis verkopen of juiste woonruimte vinden voor de overgebleven ouder.

Flinke kopzorgen die je soms alleen moet doen of samen met broers en zussen moet delen. Dit kan een zware taak zijn naast het verdriet wat je al ervaart.

Probeer de taken zoveel mogelijk te verdelen of schakel hulp in van mensen die je vertrouwt.

En zorg ervoor dat je niet alleen maar door blijft gaan in het regelen en jezelf niet de tijd gunt om te rouwen.

Rouwproces bij liefdesverdriet

Bij rouwen denk je misschien niet meteen aan liefdesverdriet, maar iemand die een heftige breuk meemaakt en daardoor een partner verliest kan ook door een rouwproces gaan.

We rouwen als er iemand uit ons leven wordt weggerukt, dit kan zijn door de dood, maar ook door omstandigheden.

Wanneer jij het gevoel hebt dat je in een rouwproces zit vanwege een breuk met je partner, accepteer dit dan.

De beschreven fases en tips slaan dan net zo goed op jou als op iemand die een geliefde aan de dood is verloren, aangezien ook jij met een groot verlies te maken hebt.

Neem je gevoelens serieus en schaam je er niet voor. Door naar jezelf open te zijn over je emoties, gun je jezelf de kans om de breuk uiteindelijk te accepteren.

Rouwen om je huisdier

Voor velen van ons is een huisdier niet zomaar ‘een hond’ of ‘een kat’, maar een geliefd lid van de familie.

Het is dus ook niet zo gek dat als we een huisdier verliezen dit ons veel verdriet doet en we daarom rouwen.

Ook bij het verlies van een huisdier kan het zijn dat je door een rouwproces gaat.

Het is hierbij lastig dat niet iedereen je verdriet begrijpt en je goed kan bijstaan. Maar er zijn genoeg mensen die hetzelfde als jij doormaken of zich hier wel in kunnen inleven.

Ook al heb je geen mensen om je heen bij wie je dit kwijt kunt, het is jouw verdriet, jouw emotie en jouw rouwproces. Accepteer dat jij dit moet verwerken en er verdriet om hebt.

In sommige gevallen is het verlies van een huisdier extra moeilijk, omdat het huisdier voor zijn baasje een hele belangrijke rol heeft ingenomen.

Bijvoorbeeld een stel dat geen kinderen kon krijgen, en honden nam om voor te zorgen.

Of een oudere, alleenstaand persoon die dankzij zijn hond gezelschap en beweging heeft.

Of een kind zonder broers of zussen die een bijzondere band heeft opgebouwd met zijn huisdier.

Het gevoel van verlies kan daarnaast ook extra groot worden als je je schuldig voelt, of het dier op een hele jonge leeftijd onverwacht is overleden.

Wat ook de reden is van je verdriet om het verlies van je huisdier, onthoud goed dat verdriet iets persoonlijks is en niets te maken heeft met hoe iemand anders dit ervaart.

Als jij een periode van rouw nodig hebt, moet je dit erkennen en accepteren.

Voor kinderen is het verlies van een huisdier vaak een eerste ervaring met de dood, en daarmee ook voor de ouder een mogelijkheid om het kind te helpen leren omgaan met zijn of haar emoties.

Kinderen leren via hun huisdieren dat het geluk van het geven om een dier of persoon soms ook samengaat met het verdriet en de pijn als het dier of de persoon er niet meer is.

De rouwverwerking van kinderen voor hun huisdier kan heel heftig zijn, aangezien de dieren in hun dagelijks leven een hele belangrijke rol kunnen spelen en ze dus een groot gemis ervaren als het dier overlijdt.

Begeleid je kind goed in dit proces door hem of haar te helpen het verdriet te uiten, erover te praten en rituelen te bedenken die het leed kunnen verzachten.

Misschien kunnen jullie samen een tekening maken, of een mooie foto inlijsten om het dier te gedenken.

Duur van het rouwproces

In het eerste jaar wordt je vaak geconfronteerd met het feit dat een overleden persoon er niet meer is.

Het rouwen is dan nog volop aanwezig.

Denk maar aan je eerste verjaardag zonder hem of haar, feestdagen of andere bijzondere momenten.

De afwezigheid van deze persoon in je leven is nog heel vers en komt regelmatig weer als een klap in je gezicht.

Je mist de persoon extra op deze bijzondere momenten en daarnaast is het verlies nog erg rauw. De periode waarin je je aan het aanpassen bent naar een leven zonder hem of haar, kan een hele zware periode zijn.

Als je partner is overleden, wordt je bij elk klusje of elk ritueel aan hem of haar herinnerd.

De eerste keren dat je een verloren vriend niet kan bellen als je hem of haar nodig hebt zijn het aller moeilijkste, en ga zo maar door. Na een tijdje ga je merken dat het leven zich steeds meer vorm begint te geven zonder de persoon die ontbreekt.

Wanneer je je dit beseft geeft dat waarschijnlijk een gemixt gevoel, omdat je iemand ook niet wilt vervangen.

Rouwverwerking is een lang en langzaam proces waarin je kleine stapjes vooruit en af en toe ook achteruit zet. Maar met de tijd wordt het wel steeds makkelijker om je leven te leven zonder de persoon die je verloren hebt.

Rouwprocessen tussen verschillende personen of verschillende rouwprocessen bij één en dezelfde persoon zijn vaak niet goed te vergelijken en het is dan ook onmogelijk om te zeggen hoe lang het duurt.

Wel is het zo dat veel mensen die door een rouwproces zijn gegaan aangeven zich met de tijd steeds weer kleine stapjes beter te gaan voelen.

Hier is echter geen tijd aan te koppelen, en belemmer jezelf ook niet door dat wel te doen (“Over een maand moet dat depressieve gevoel toch echt wel over zijn!”).

Geef jezelf de tijd die jij nodig hebt en luister goed naar jezelf. Op die manier geef je jezelf de ruimte om te herstellen en de pijn te verwerken.

5 Tips voor rouwverwerking

#1 Koester waardevolle herinneringen

De persoon die door de dood niet meer in jouw leven is heeft vaak waarschijnlijk veel herinneringen bij je achtergelaten.

Die herinneringen zorgen ervoor dat je toch een relatie met hem of haar blijft houden.

Je hebt verhalen, objecten en foto’s die je aan de overleden persoon kunnen herinneren en die er soms voor kunnen zorgen dat je je niet alleen voelt.

Sta af en toe stil bij de dingen die jullie samen beleefd hebben, vertel erover aan anderen of haal samen herinneringen op.

De persoon die je verloren hebt heeft je in het verleden veel gebracht en je misschien wel gemaakt tot wat je nu bent.

Probeer die mooie tijd en de herinneringen die jij hebt te omschrijven in een (dag)boek of in brieven naar de overleden persoon.

Verzamel foto’s en maak een selectie van de dingen die je wilt bewaren om de persoon ook in je leven zonder hem of haar een plekje te geven.

#2 Probeer niet om de pijn te vermijden

Sta jezelf toe om verdriet of pijn te voelen en om iemand te missen.

Het lijkt soms een makkelijkere en betere oplossing om ons verdriet weg te stoppen en om te proberen te vergeten. Of soms hebben we zelfs het gevoel dat we ons verdriet niet mogen laten zien.

We stoppen onze ware gevoelens dan weg. Maar doe dat niet!

Je vlakt af en geeft jezelf zo geen tijd om door het rouwproces heen te gaan en te komen tot een bepaalde vorm van acceptatie.

Door de pijn en je emoties oppervlakkig te houden maak je het op de lange termijn alleen maar erger voor jezelf.

Door je verdriet te uiten heb je waarschijnlijk minder tijd nodig om het verdriet een plekje te geven en blijf je niet met een hoop onverwerkte emoties zitten.

#3 Sta anderen toe om je te helpen en ondersteunen

Waarschijnlijk heb je het gevoel dat niemand je van je verdriet af kan helpen.

Toch kan praten met anderen of gewoon regelmatig een stille knuffel ervoor zorgen dat je je minder alleen en achtergelaten voelt, en je net even sterker maken tijdens het rouwen.

Probeer open te staan voor de hulp van anderen en geef ook goed aan waaraan jij behoefte hebt.

In het begin zijn er vast veel mensen die je automatisch helpen en bijstaan, maar na een tijdje zwakt dit misschien wat af. Hou je vrienden eerlijk op de hoogte van hoe het met je gaat en wat je nodig hebt.

Grote kans dat mensen er wel voor jou willen zijn, maar soms niet weten hoe ze jou door deze moeilijke tijd heen kunnen helpen en wat het is om te rouwen.

Je kunt ook op zoek gaan naar lotgenoten, aan hen kun je veel steun hebben omdat ze soms beter begrijpen wat jij doormaakt tijdens je rouwproces.

#4 Probeer zoveel mogelijk in een ritme te blijven leven

Ook al is het soms moeilijk, probeer zoveel mogelijk om toch normale activiteiten te ondernemen en goed voor jezelf te blijven zorgen.

Je moet soms toegeven aan je verdriet, maar zorg dat je jezelf hierdoor niet verwaarloost. Wordt niet opeens een nachtbraker en kleed je ’s ochtends gewoon aan.

Probeer 3 keer per dag te eten en voor jezelf te koken en matig zoveel mogelijk met alcohol.

Je leven zal ontzettend veranderen, en misschien lukt het je niet om in de eerste tijd na het verlies naar je werk te gaan.

Forceer jezelf hier ook niet in! Maar verslons niet en laat jezelf niet diep wegglijden in alcohol of drugs. De weg naar boven wordt hierdoor alleen maar zwaarder.

#5 Maak als het nodig is een afspraak bij de huisarts

Merk je dat je heel lang somber blijft en er eigenlijk niet goed zelf uit kunt komen.

Ga je lichamelijk achteruit door je verdriet (bijvoorbeeld door slecht eten en slapen)? Of merk je dat je naar de alcohol of drugs grijpt om de pijn te verzachten?

Praat met je huisarts!

Deze heeft veel verstand van rouwverwerking en is je eerste stap naar professionele hulp.

Wil je liever niet naar de huisarts? Neem dan in ieder geval een vriend of vriendin in vertrouwen en praat over de problemen die je ervaart.

Wat heeft jouw geholpen tijdens het rouwproces? Of heb jij rouwende familieleden of vrienden kunnen helpen?  Laat onder dit artikel een reactie achter. 

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: