Bang voor Vliegen? 8 Tips Om Vliegangst / Aviofobie Te Overwinnen

vliegtuig door de ogen van iemand die vliegangst heeft

Hoe je van je vliegangst afkomt

Ben jij al weken voordat je op vakantie gaat op van de zenuwen wegens vliegangst?

Beperkt je vliegangst je in je carrière of je persoonlijke leven?

Aviofobie kan een ernstig probleem zijn en het leven hinderen van mensen die bang zijn voor vliegen.

Met deze 8 tips in dit artikel leer jij je vliegangst eindelijk de baas te zijn.

Natuurlijk kun je er ook voor kiezen om elke vakantie met de auto te doen. Als je het niet erg vindt om twee dagen te besteden aan ellenlange file’s en gillende kinderen op de achterbank.

Om maar te zwijgen over de extra euro’s die je kwijt bent aan dure benzine en overnachtingen.

Tegenwoordig zijn vliegtickets soms zelfs goedkoper dan een reis met de auto, trein of bus. Het zou zonde zijn als je daar geen gebruik van kunt maken!

En soms is er geen ontkomen aan en moet je wel met het vliegtuig wegens werkverplichtingen of familieomstandigheden.

Het goede nieuws is dat vliegangst te overwinnen is. Tijd dus om er wat aan te doen.

Als je de tips in dit artikel volgt, kun je voortaan:

  • Je vliegangst onder controle houden
  • Rustig blijven in het vliegtuig en in de periode daarvoor
  • Familie in het buitenland opzoeken
  • Verre vakantiereizen maken
  • Vliegreizen maken voor je baan
  • Niet meer bang zijn voor vliegen!

Wat is vliegangst?

Ellen heeft met een trillende vinger geklikt op het boek nuknopje op de website van de touroperator.

Hoewel ze ontzettend uitkijkt naar het moment waarop ze met haar blote voeten in het witte zand staat en de Middellandse Zee aan haar tenen heeft, kijkt ze nu al op tegen de vliegreis.

Dagen van tevoren maakt ze zich al nerveus. Ze slaapt niet, ze eet niet goed en ze weet niet wat ze moet doen. Als ze dan toch zichzelf naar het vliegveld heeft gesleept, begint het feest pas.

Wanneer ze bij de gate is aangekomen, begint ze te zweten. Ze is duizelig in haar hoofd en het angstzweet breekt haar letterlijk uit. Haar spieren staan strak gespannen.

Eenmaal in haar vliegstoel gaat tijdens het opstijgen haar hart 120 slagen per minuut en denkt ze dat ze flauw gaat vallen of dood gaat.

Herken jij je hierin? Dan ben je niet de enige.

De vliegmaatschappij Lufthansa heeft een onderzoek gedaan naar vliegangst onder hun passagiers. Een op de drie passagiers lijden aan aviofobie.

Sterker nog, 14% van de volwassenen in Nederland vliegt niet vanwege vliegangst.

Vliegangst is dus een fobie waarbij mensen bang zijn voor vliegen. Het is een angststoornis.

Als mensen met vliegangst toch wel gaan vliegen, ervaren ze niet alleen doodsangst maar ook psychische en fysieke gevolgen.

Meestal gaat het gecombineerd met andere angsten zoals hoogtevrees, een angst om dood te gaan en claustrofobie.

Vliegangst komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen zijn over het algemeen banger voor kleine ruimtes (claustrofobie) dan mannen.

De meest voorkomende symptomen zijn:

Psychische symptomen:

  • Heftige angstgevoelens
  • Dwangbeelden
  • Geheugenproblemen
  • Onrustig zijn
  • Stress

Lichamelijke symptomen:

  • Hyperventileren
  • Hartkloppingen
  • Overmatig transpireren/zweten
  • Spierspanning die gepaard kan gaan met beven
  • Duizeligheid
  • Misselijkheid
  • Maag- en darmproblemen

Hoe veilig is vliegen?

‘Misschien is vliegangst wel goed. Biologisch is het heel gezond dat een mens van nature niet hoger dan een meter van de grond komt. Je kunt een lelijke smak maken’Midas Dekkers

Ook al heeft Midas Dekker hier een punt, toch is vliegen statistisch gezien veiliger dan je denkt.

In 2017 is er geen enkel dodelijk slachtoffer gevallen bij ongelukken met passagiersvluchten. Dat maakt het het veiligste vliegjaar ooit!

Volgens statistieken komt er maar één persoon om per 9,2 miljoen vluchten.

Schiphol had ongeveer 500 duizend inkomende en uitgaande vluchten, wat betekent dat er vanaf of naar Schiphol maximaal één dodelijk slachtoffer per achttien jaar voorkomt.

Vergeleken met autorijden is vliegen al helemaal veilig. Per 1 miljard afgelegde kilometers met een vliegtuig komen er 0,04 mensen om het leven. Bij autorijden komen er per 1 miljard gereden kilometers 4,5 mensen om.

Je hebt dus echt een heel kleine kans om dood te gaan in een vliegtuigongeluk.

Sterker nog, wanneer een vliegtuig neerstort heb je 24% kans dat je het overleeft. En wanneer een vliegtuig neerstort boven water is dat 53%.

De kans dat je gaat sterven in je leven is 100%. Dat is nu eenmaal zo. Toch blijft het een moeilijk feit voor veel mensen om te accepteren.

Maar wist je dat er wel 9 andere oorzaken zijn waaraan je eerder kunt sterven dan aan een vliegtuigongeluk? Deze lijst komt oorspronkelijk uit het AD Magazine:

  1. Hartaanval (1 : 3)
  2. Kanker (1 : 4)
  3. Auto-ongeluk (1 : 100)
  4. Griep (1 : 100)
  5. Bergbeklimmen (1 : 167)
  6. Verdrinking (1 : 170)
  7. Uit bed vallen (1 : 255)
  8. Motorrijden (1 : 1.100)
  9. Eten van pindakaas (1 : 3.300)
  10. Vliegtuigongeluk (1 : 4.000)

Je hebt dus meer kans dat je sterft aan het eten van pindakaas, dan dat je sterft in een vliegtuigongeluk.

Vliegangst is zinloos. Niet om je nog drukker te maken dan je al bent, maar de kans is groter dat je sterft aan een hartaanval juist doordat je je zo druk maakt.

Daarom is ontspanning zo belangrijk! Lees verder voor tips hoe je het best kunt ontspannen.

Er is geen reden om bang te zijn voor turbulentie

De meeste mensen die bang zijn voor vliegen, schieten volledig in de stress bij turbulentie. Natuurlijk is het even schrikken, maar het is niet gevaarlijk.

Je kunt denken dat het net zoiets is als een hobbeltje in de weg wanneer je in een bus zit.

Wanneer het vliegtuig door de wolken moet of van een warme naar een koude temperatuur gaat, voel je turbulentie. Het is een beweging die wordt veroorzaakt door de golven in de lucht.

Turbulentie wordt vergeleken met het onder water zijn in zee. Als er een golf aankomt, dan spring je omhoog met de golf mee.

Verder gebeurt er niets. Tenzij de golf breekt en je wordt meegesleurd door het witte water. Maar dat gebeurt niet in de lucht.

Achterin het vliegtuig is de turbulentie altijd het sterkst te merken, dus zorg dat je een stoel hebt voorin het vliegtuig, dan heb je er minder last van.

Wat zorgt voor vliegangst?

Ernstige vliegangst is, zoals het woord het al zegt, een angststoornis.

Het kan te maken hebben met een eerdere, negatieve ervaring (stel je bent al eens betrokken geweest in een vliegtuigongeluk of je kent iemand die is overleden in een vliegtuigongeluk).

Maar bij meer dan de helft van de mensen met vliegangst is er sprake van een andere angst.

Veel mensen met aviofobie hebben ook een van deze andere fobieën:

  • Hoogtevrees
  • Hypochondrie (bang om ziek te worden)
  • Claustrofobie (bang voor kleine, afgesloten ruimtes)
  • Angst voor het verliezen van controle
  • Emetofobie (bang zijn om over te geven)
  • Anticipatie-angst (bang zijn voor het bang zijn)
  • Gebrek aan vertrouwen (bijvoorbeeld in de bemanning van het vliegtuig, maar ook in het algemeen)

Er zijn een aantal verschillende oorzaken van angststoornissen en dat zijn erfelijkheid, jeugdervaringen, langdurige stress en het nemen van psychoactieve stoffen zoals koffie (cafeïne), drugs (cannabis, cocaïne etc.) en alcohol (ook drugs).

Het goede nieuws is dat je hieraan kunt werken door meer ontspanning te zoeken en psychoactieve stoffen te vermijden.

Twintig procent van de Nederlanders heeft wel eens een angststoornis ervaren. Je hersenen en zenuwen zijn dan overactief en dat zorgt voor bepaalde reacties.

Meestal gaat de angst weer weg wanneer de oorzaak verdwijnt (dus als je ontspanning zoekt, of geen stimulerende middelen meer neemt).

Wat te doen tegen vliegangst? 8 Tips

Er zijn gelukkig tal van manieren om vliegangst te bestrijden. Volg onze tips en je bent binnen no-time van je vliegangst af.

Tip #1 Leer mediteren en ontspannen

Leer mediteren en ontspannen door middel van een ademhalingsoefening

Zoals eerder al besproken, is ontspanning zoeken een van de beste manieren om angsten op te lossen.

Meditatie kalmeert je lichaam en je geest. Vooral als je last hebt van (langdurige) stress, is meditatie een van de beste manieren om te ontspannen.

Lees verderop in dit artikel hoe je met een simpele ademhalingsoefening, die je overal kunt doen, je zenuwen kalmeert.

Tip #2 Stamp de statistieken in je hoofd

Je hebt hierboven gelezen over de negen andere oorzaken waaraan je eerder kunt sterven dan aan een vliegtuigongeluk. Zoals elke angststoornis is ook aviofobie irreëel, zinloos en onwezenlijk.

De kans dat je binnenshuis stikt in een lepel pindakaas is groter dan wanneer je in een vliegtuig gaat zitten.

Elke seconde landt er ergens op de wereld veilig een vliegtuig. Elke seconde!

Realiseer dat wanneer je in je vliegtuigstoel zit.

Tip #3 Zorg dat je genoeg tijd hebt

Stress is te vermijden door jezelf tijd te geven om naar het vliegveld te gaan.

Als je haast hebt, gieren de stresshormonen door je lichaam, wat je vliegangst alleen maar meer in de hand werkt.

Geef jezelf genoeg tijd om naar het vliegveld te komen.

Drink wat in een cafeetje als je te vroeg bent, of ga winkelen in de duty-free winkels. Zorg dat je op tijd bij de gate bent en ga voordat je het vliegtuig instapt naar het toilet.

Tip #4 Vermijd stimulerende middelen

Probeer een aantal dagen, en zeker een paar uur, voordat je vlucht gaat, geen koffie, thee, chocolade of alcohol te nuttigen. Cafeïne en suikers wekken nervositeit op.

Ook droog je sneller uit in een vliegtuig omdat de lucht erg droog is. Als je een lange vlucht hebt, is het belangrijk om veel water te drinken.

Tomatensap is ook een goed idee.

Tip #5 Neem rustgevend eten en drinken

‘Let food be thy medicine and medicine be thy food’.  De Griekse arts Hippocrates stelde dit al 2300 jaar geleden, en het is nog steeds waar.

In tegenstelling tot stimulerende middelen, moet je juist rustgevende middelen nemen.

Dit zijn enkele van de opties:

  • Groentesoep
  • (Bleek)selderij
  • Havermout (suikervrij)
  • Bananen
  • Noten en zaden
  • Kamillethee
  • Kalkoen
  • Aardappelen

Selderij werd door Hippocrates al aangeraden vanwege de rustgevende werking. Het gaat hoge bloeddruk tegen, waardoor je beter kunt ontspannen.

Bananen zitten vol kalium en magnesium die beiden natuurlijke spierverslappers zijn.

Rustige spieren zorgen ook voor een rustig hoofd. Bananen bevatten tryptofaan, wat leidt tot de productie van het ‘happy-hormoon’ serotonine.

Havermout bestaat uit complexe koolhydraten, waardoor tryptofaan beter kan worden opgenomen. Ook is het rijk aan vitamine B6, wat een antistress-vitamine is, en melatonine waardoor je beter kunt slapen.

Tip #6 Doe yoga

Je geest beïnvloedt je lichaam (als je gestrest bent, staan je spieren strak), maar je lichaam beïnvloedt ook je geest.

Door je lichaam te bewegen, en voorzichtig en rustig te ‘stretchen’, activeer je je parasympathetisch zenuwstelsel, waardoor je lichaam (en je geest) in een toestand van rust en herstel komt.

Als je yoga doet, is het belangrijk om geen pijn te voelen. Veel mensen denken dat het ‘stretchen’ gevoeld moet worden, en meestal is dit gevoel pijn.

Dit werkt averechts, want hiermee is je lichaam in een constante staat van pijn, en staat juist je sympathetisch zenuwstelsel aan (flight or fight response), wat tot stress leidt.

Luister naar je lichaam, creëer ruimte in je gewrichten, spieren en pezen, zonder pijn te hebben. Er zijn ook ontspanningsoefeningen die je in het vliegtuig kunt doen.

Tip #7 Leid jezelf af

Zoek afleiding door het lezen van een boek, door films te kijken of muziek te luisteren, spelletjes te doen, te slapen of te kletsen met je buren.

Tip #8 Geef toe aan je angst

Hiermee zeggen we niet dat je niet in het vliegtuig moet stappen, maar dat je juist moet toegeven dat je bang bent.

Veel mensen zeggen het niet wanneer ze een paniekaanval hebben, of wanneer ze bang zijn. Ze denken dat andere mensen ze maar raar vinden, en er toch niets aan kunnen doen.

Maar juist het uiten van je gevoelens, ook al moet je huilen in het bijzijn van vreemden, zorgt ervoor dat je het los kunt laten.

Mensen hebben begrip voor je, ze kunnen je gerust stellen. Heb daar vertrouwen in.

Ademhalingsoefening bij vliegangst

Angsten, waaronder vliegangst, kun je behandelen door ontspanning op te zoeken.

Een van de beste, goedkoopste en gezondste manieren om te ontspannen is door een ademhalingsoefening te doen.

Begin hier eerst thuis mee te oefenen. Dan weet je wat je moet doen wanneer je in de rij bij de gate staat of in je vliegtuigstoel zit en de zenuwen door je lijf gieren.

  1. Ga op een stoel zitten of op een kussen in de kleermakerszit. Belangrijk is dat je gemakkelijk zit en nergens pijn hebt. Pas de houding eventueel aan door een extra kussen te gebruiken of je benen voor je uit te strekken.
  2. Houd je rug recht, van de leuning vandaan en bedenk dat je je staartbeentje en je kruin zover van elkaar vandaan probeert te krijgen.
  3. Ontspan je schouders, maar houd je schouderbladen bij elkaar achter op je rug. Laat je schouders niet naar voren hangen.
  4. Rust je handen met de handpalmen omhoog op je knieën of bovenbenen.
  5. Sluit je ogen.
  6. Ontspan je gezicht, laat je onderkaak iets wegvallen van je bovenkaak.
  7. Ontspan je voorhoofd, je oogleden, je mond, en laat je tong zwaar in je mond liggen.
  8. Voel hoe je bovenlichaam op en neer beweegt op het ritme van je ademhaling.
  9. Breng nu de aandacht naar je buik. Voel hoe je buik uitzet wanneer je inademt, en weer terug valt wanneer je uitademt.
  10. Probeer bij die beweging te blijven. Het gaat er niet om dat je je ademhaling probeert te veranderen. Het maakt niet uit hoe je ademt. Hang er geen oordeel aan, maar probeer enkel de beweging van je buik te observeren (van binnen).

Je kunt deze oefening 10 minuten lang doen, en het opbouwen naar 20 of zelfs 40 minuten.

Wanneer je het een aantal keer hebt gedaan, probeer het dan ook eens met je ogen open. En wanneer je in de rij bij de kassa staat, of in de file naar werk.

Als je hierin bedreven raakt, heb je altijd een ijzersterk middel bij de hand om jezelf rustig te krijgen.

Zorg dat je psychisch uitgerust bent

Om je angsten de baas te worden, is het dus belangrijk om te ontspannen. Als je gestrest bent, maakt je lichaam namelijk het hormoon cortisol aan.

Dat heb je nodig, want in kleine hoeveelheden stimuleert het de eetlust, en vergroot het je energie en doorzettingsvermogen.

Maar als je cortisolspiegel een aantal weken of maanden hoog blijft, dan raakt je lichaam uitgeput. Je lichaam denkt namelijk dat het continu extra energie moet leveren, waardoor je bijnieren uitgeput raken en nauwelijks meer cortisol produceren.

Cortisol is een belangrijke ontstekingsremmer, dus als je daar een tekort van hebt, loop je de kans om ziek te worden.

Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Uit onderzoek blijkt dat cortisol een rol speelt bij depressie en angststoornissen.

Alcohol, cafeïne en andere stimulerende middelen verhogen je cortisol. Als je dus al gestrest bent, is dit een absolute no-go.

Mindfulness en meditatie oefeningen

Er zijn tal van mindfulness en meditatie oefeningen die je kunt doen. Bovenstaande ademhalingsoefening is er een van. Je kunt ook een van de volgende opties proberen, of onze andere ontspanningsoefeningen tegen stress.

 De bodyscan

Dit is een van de meest gebruikte oefeningen voor meditatie voor beginners.

  • Ga op je rug op een matje of kleed op de vloer liggen (niet op je bed, dan val je in slaap).
  • Leg je armen naast je heupen op de vloer, je handpalmen omhoog.
  • Spreid je benen en laat je voeten naar buiten vallen.
  • Sluit je ogen.
  • Ga nu een voor een de delen van je lichaam na.
  • Begin bij de top van je hoofd, ga naar je voorhoofd, je ogen, je mond, je tong, voel of je onderkaak ontspannen is of niet, ga naar je nek, je schouders, je armen, je handen, je vingers, je buik, je heupen, je bovenbenen, je onderbenen, je voeten en je tenen.
  • Je kunt beginnen met 5-10 minuten en dit langzaam opbouwen.

Herhaal een mantra voor jezelf

Wanneer je een aantal minuten de ademhalingsoefening hierboven aan het doen bent, kun je voor jezelf de volgende woorden herhalen: vrede, harmonie, lachen, liefde.

Stel jezelf voor dat je bij het herhalen van elk woord een steentje in de vijver van je hart gooit.

Je kunt elk steentje een kleur geven die bij dat woord past. Een blauw steentje bij het woord vrede bijvoorbeeld, een een rood steentje bij liefde.

Het mediteren op een voorwerp

Kies een voorwerp van een natuurlijke schoonheid zoals een bloem of een kristal, of een afbeelding die je inspirerend vindt.

Doe de ademhalingsoefening van hierboven, maar sluit niet je ogen. In plaats daarvan houd je je blik gericht op het voorwerp.

Luister rustgevende muziek

Luister naar rustgevende muziek. Het is heel persoonlijk wat jij rustgevende muziek vindt. Sommige mensen vinden piano muziek fijn, viool, iets met vocalen of juist niet.

Er bestaat ook zoiets als binaural beats:

https://www.youtube.com/watch?v=pKMEHgSJKkM)

Deze muziek brengt bij veel mensen de geest in een diepe staat van ontspanning brengt, en wat effectief werkt bij stress en slaapgebrek.

Doe de raamluiken dicht, en lees eventueel een boek terwijl je naar jouw favoriete rustgevende muziek luistert.

Modelleren

Modelleren is bedacht door de Canadese psycholoog Albert Bandura. Het is een sociale leertheorie. Volgens hem bestaat de persoonlijkheid niet alleen uit observeerbaar gedrag, maar ook uit mentale processen.

Wat je ziet, doe je na.

Onderzoek van Bandura laat zien dat kinderen bijvoorbeeld zich agressiever gedragen na een gewelddadige video. Dit werkt ook bij volwassenen zo.

Als je dus weet dat je vliegangst hebt, kijk dan vooral geen actiefilms of Hollywood films over vliegtuigongelukken.

Kijk in plaats daarvan naar luchtige komedie’s, romantische films of ander zoetsappig materiaal.

Ga ook niet om met mensen die net zo bang zijn als jij, maar zoek mensen die vertrouwen en rust uitstralen. Je hoeft niet eens met ze te praten, maar als je gewoon in hun buurt bent, dan voel jij je ook al een stuk rustiger.

Hypnose

Met hypnose kun je je bewustzijn in een diepe concentratie en ontspannenheid brengen. Een therapeut begeleidt je daarbij.

Hypnose is een goed middel voor allerlei stress-gerelateerde klachten, fobieën, verslaving, faalangst, depressie, chronische pijn, eetproblemen en psychosomatische klachten.

Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) is een andere manier om je innerlijke ervaring te begrijpen en te veranderen.

Met beide manieren werk je op een onbewust niveau van het brein, ga je het herprogrammeren en creëer je ander gedrag voor jezelf.

Het Hypnose Instituut Nederland  biedt speciale hypnose trainingen aan voor mensen met vliegangst.

Gesprekstherapie

Praat over je vliegangst met een psycholoog of therapeut. In Nederland is dr. Lucas van Gerwen een bekende psycholoog (en tevens piloot) op het gebied van vliegangst.

Hij is gepromoveerd op het onderwerp vliegangst en weet dus wat je moet doen om ontspannen in een vliegtuig te kunnen zitten.

Je kunt zelfs online via Skype bij therapeuten een korte sessie volgen.

Medicatie

Als alle ontspanningsoefeningen, rustgevend eten, mindfulness en meditatie oefeningen en andere tips in dit artikel niet werken tegen je vliegangst, dan is je laatste redmiddel nog altijd het nemen van medicijnen.

Er is geen specifiek medicijn tegen vliegangst, maar er zijn wel veel opties tegen angsten in het algemeen. Ze zorgen dat je rustig wordt, minder angstgevoelens hebt en minder vatbaar bent voor prikkels.

Enkele medicijnen die je kunt gebruiken zijn:

  • Oxazepam (dit haalt de scherpe kantjes eraf)
  • Alprazolam
  • Bromazepam
  • Chloordiazepoxide
  • Clobazam
  • Diazepam

Vliegangst overwinnen: laat het los

Het hebben van vliegangst is heel gewoon. Iedereen is wel ergens bang voor, de een voor spinnen, de ander voor drukke of kleine ruimtes.

Meestal geven we hier niet aan toe. We vechten tegen onze angsten en proberen ze te onderdrukken.

Maar, als je juist niet aan die roze olifant mag denken, wat doe je dan? Je ziet overal roze olifanten.

Hoe harder je iets onderdrukt, hoe meer ruimte het vraagt. Je ontkomt er niet aan.

Wanneer je iets echt wilt loslaten, moet je juist bereid zijn om je vliegangst te omarmen. Toegeven aan de aviofobie. Vechten werkt niet.

Maak van je vliegangst je beste vriend. Als je je bedenkt dat je misschien wel nooit van je aviofobie afkomt, kun je je angst er dan gewoon laten zijn?

Sta jezelf toe om bang te zijn. Misschien kun je dan ervaren dat je met die angst ook prima kunt functioneren. Je hoeft er niet meer mee te vechten.

Uiteindelijk kun je je vliegangst daardoor daadwerkelijk loslaten.

Vliegangst cursus volgen

Reisorganisaties zoals TUI kunnen je ook helpen. TUI werkt samen met Stichting Valk, een therapeutisch instituut die de laatste 20 jaar mensen helpt bij het bestrijden van hun vliegangst.

Stichting Valk en Onbezorgd Vliegen bieden vliegangst trainingen aan. Het is niet goedkoop, dus als je daar geen geld voor hebt, raden we je de volgende boeken aan:

  1. Over vliegangst en hoe je ervan afkomt, door Lucas van Gerwen
  2. Nooit meer vliegangst, door Cor Anneese
  3. Vliegangst overwinnen, door Maeve Byrne Crangle

Heb jij last van vliegangst? Hoe ga je hiermee om? Laat het weten in een reactie hieronder, we horen graag van je.

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: