10 Tips Om Pathologisch Liegen Te Herkennen + Behandeling
12

10 Tips Om Pathologisch Liegen Te Herkennen + Behandeling

Pathologisch liegen, ook wel bekend als mythomanie en pseudologia fantastica, is het chronische gedrag van dwangmatig of ziekelijk liegen.

Een pathologische leugenaar is iemand die dwangmatige leugens verspreidt. In tegenstelling tot het vertellen van een leugentje voor eigen bestwil, lijkt een pathologische leugenaar zonder duidelijke reden te liegen.

Dit kan het frustrerend maken of moeilijk om te weten wat je precies moet doen als je denkt dat je er een in je leven hebt ontmoet. Je wilt namelijk graag weten waarom dit persoon dit gedrag vertoont en of het misschien aan jou ligt. 

In dit artikel gaan we alle aspecten van pathologisch liegen behandelen, zodat jij eindelijk antwoorden op je vragen gaat krijgen die je waarschijnlijk al een tijdje hebt. Lees dus snel verder..

Doel van dit artikel: In dit artikel ga ik je leren wat Pathologisch liegen is, wat de 5 belangrijkste symptomen zijn, wat de oorzaken zijn (wetenschappelijk bewezen), de officiele diagnose (ze gebruiken hiervoor een speciaal apparaat), hoe je het beste kunt omgaan met iemand die pathologisch liegt en uiteindelijk hoe een pathologisch leugenaar het beste behandeld kan worden. 

Hoewel pathologisch liegen al meer dan een eeuw wordt erkend als psychische aandoening , is er nog geen duidelijke universele definitie van deze psychische aandoening. Tegenwoordig noemt men het ook wel het Pinokkio-syndroom.

Pathologisch liegen kan soms het gevolg zijn van een mentale toestand, zoals een antisociale persoonlijkheidsstoornis, terwijl er bij sommige mensen geen medische reden voor het ziekelijk liegen lijkt te zijn.

Een pathologische leugenaar is een uitstekende verhalenverteller. Ze weten hun publiek te boeien door uitgebreide en fantastische verhalen te vertellen terwijl ze erg geanimeerd zijn.

Behalve dat ze gedetailleerde verhalen weten uit te drukken, zijn mensen ook gefascineerd door wat iemand drijft om zovaak te liegen.

Het is normaal om te willen weten waarom iemand pathologisch liegt, vooral als er geen schijnbare reden voor zijn of haar leugens lijken te zijn.


Symptomen van pathologisch liegen

De volgende kenmerken en symptomen van pathologische leugenaars zijn erkend door de wetenschap:


Hun leugens lijken geen duidelijk voordeel te hebben

Terwijl je soms misschien liegt om een ongemakkelijke situatie te vermijden, zoals schaamte of  het voorkomen van problemen omdat je een auto per ongeluk tegen een paaltje hebt aangereden, vertelt een pathologische leugenaar leugens of verhalen die geen duidelijk voordeel hebben.

Vrienden en familie van een persoon met mythomanie vinden dit vooral frustrerend omdat de persoon die liegt er helemaal geen voordeel aan heeft.

Het dwangmatig liegen levert juist hem of haar alleen maar problemen op. Ze lijken niets te winnen met hun leugens.


De verhalen die ze vertellen zijn meestal dramatisch, ingewikkeld en gedetailleerd

Pathologische leugenaars zijn geweldige verhalenvertellers. Hun leugens zijn vaak zeer gedetailleerd en kleurrijk.

Hoewel overduidelijk overdreven, kan de pathologische leugenaar zeer overtuigend zijn.

Dat maakt het vaak zo moeilijk om te geloven dat je met iemand te maken hebt die een ziekelijke neiging heeft om te liegen.

"Huh? Had ik dat nou goed gehoord? Nee dat kan niet, vorige week vertelde hij me nog iets heel anders!"


Ze portretteren zichzelf meestal als de held of het slachtoffer

Het is je misschien opgevallen dat iemand die pathologisch liegt vaak de held of het slachtoffer is in zijn eigen verhalen.

Dit heeft soms een belangrijke reden. De persoon die geneigd is tot ziekelijk liegen probeert op die manier bewondering, sympathie of juist acceptatie van anderen krijgen.


Ze lijken vaak de leugens die ze vertellen te geloven

Een pathologische leugenaar vertelt leugens en verhalen die ergens tussen bewust liegen en misleiding vallen. Ze geloven vaak in hun eigen leugens.

Het is moeilijk om te begrijpen wat er in het hoofd omgaat van iemand die pathologisch liegt, omdat deze persoon zich niet altijd bewust is van hun eigen leugens.

Sommigen doen het zo vaak dat deskundigen denken dat ze na verloop van tijd het verschil tussen feit en fictie misschien niet meer kennen.

De leugens worden dan hun eigen realiteit.

Pathologische leugenaars hebben ook de neiging om natuurlijke performers te zijn. Ze zijn vaak welbespraakt en weten hoe ze met andere mensen moeten communiceren wanneer ze aan het woord zijn.


Ze zijn vaak snelle denkers en erg creatief en origineel. 

Het kan zijn dat een pathologische leugenaar helemaal geen tekenen van liegen vertoont. Denk dan aan lange pauzes nemen in gesprekken of het bewust vermijden van oogcontact.

Als je deze persoon een specifieke vraag zou stellen dan zie je vaak dat ze eindeloos blijven vertellen zonder ooit echt duidelijk te zijn of de vraag te beantwoorden.

Een goed voorbeeld hiervan is president Trump die een meester lijkt te zijn in het ontwijken en beantwoorden van vragen. De Amerikaanse president blijkt in zijn eerste 497 dagen meer dan 3251 valse of misleidende claims te hebben gemaakt.


Oorzaken van pathologisch liegen

Hoewel er vele mogelijke oorzaken voor pathologisch liegen kunnen zijn, is het nog niet helemaal duidelijk waarom iemand de neiging heeft om ziekelijk te liegen.

Wetenschappelijk Bewezen: In een studie uit 2007 suggereren de onderzoekers dat problemen met het centrale zenuwstelsel iemand vatbaarder kan maken voor pathologisch liegen.

Dwangmatig liegen is ook een bekend kenmerk van sommige persoonlijkheidsstoornissen, zoals een antisociale persoonlijkheidsstoornis. Ziekelijk liegen zie je soms ook terug bij mensen die niet in staat zijn om voor zichzelf op te komen.

Een traumatische gebeurtenis zoals PTSS of hoofdletsel kan ook een rol spelen bij pathologisch liegen, dat vaak samenhangt met afwijkingen in de cortisolspiegel.

Een onderzoek in 2016 naar wat er in de hersenen gebeurt als je liegt, ontdekte dat hoe meer onwaarheden een persoon vertelt, hoe gemakkelijker en frequenter leugens worden verteld. De resultaten wezen er ook op dat vooral eigenbelang leugens lijken te voeden.

Hoewel het onderzoek niet specifiek naar pathologisch liegen heeft gekeken, kan het inzicht geven in de reden waarom pathologische leugenaars zoveel en gemakkelijk kunnen liegen als zij maar willen.


Pathologisch liegen of leugentje om bestwil?

Laten we eerlijk zijn, iedereen liegt wel een keer. Uit onderzoek blijkt dat we gemiddeld 1,65 per dag aan leugens vertellen.

Misschien ben je ooit aangehouden door de politie. Je doet je raam open en krijgt een verbaal standje van meneer de agent.

Je verontschuldigt je meteen en zegt "ik dacht dat je op deze weg 120 km per uur mocht meneer."

Het vermijden van straf of consequenties is de meest voorkomende reden waarom mensen ernstige leugens vertellen, ongeacht hun leeftijd. Of het nu gaat om het vermijden van een boete of het beter willen overkomen op een ander.

Bij ernstige leugens kunnen er flink wat problemen ontstaan als deze worden ontdekt door een ander. Denk aan het verlies van vrijheid, geld, werk, reputatie of een gebroken relatie.

Als we liegen dan wordt dit vaak beschouwd als een leugentje om bestwil, oftewel liegen met een goede bedoeling. Een pathologische leugen daarentegen is heel wat schadelijker. Ze zijn bovendien vaak zinloos en worden continue door iemand gedaan.

Een leugentje om bestwil is meestal:

  • Onschadelijk (zeggen dat je spierpijn hebt om onder een training uit te komen)
  • Zonder kwade bedoeling (je hebt je verslapen en liegt waarom je te laat op je werk was)
  • Liegen om andermans gevoelens te sparen of om niet in de problemen te komen (dat jurkje staat je prachtig!)

Iemand die pathologisch liegt doet dit zonder duidelijke redenen.

Bij pathologische leugenaars zie je dat:

  • De leugens vaak dwangmatig worden verteld (leugens vertellen om indruk te maken op anderen, zoals zeggen dat ze familie zijn van een beroemd persoon)
  • Er niet altijd een reden is waarom er wordt gelogen (het liegen zit ingebakken)
  • Het soms gedaan wordt om de leugenaar heldhaftig of juist zielig te laten lijken (beweren een levensbedreigende ziekte te hebben die ze niet hebben)
  • De pathologische leugenaars niet worden afgeschrikt door schuldgevoelens of het risico om ontdekt te worden

Symptomen van pathologisch liegen

Het herkennen van iemand die pathologisch liegt is niet altijd even gemakkelijk.

Hoewel het in de menselijke aard zit om achterdochtig te zijn over iets dat de mooi klinkt om waar te zijn, wordt pathologisch liegen niet altijd op een overdreven manier gedaan.

De leugens kunnen soms heel subtiel worden gebracht waardoor je het niet meteen door hebt dat je met een leugenaar te maken hebt.

Ze vertellen ook "gewone" leugens die iemand zonder dwangmatige drang om te liegen zou kunnen vertellen.

Hier volgen enkele aanwijzingen die je kunnen helpen bij het identificeren van een pathologische leugenaar:

  • Ze praten vaak over ervaringen en prestaties waarin ze heldhaftig lijken
  • Ze zijn ook het slachtoffer in veel van hun verhalen, vaak op zoek naar sympathie
  • Hun verhalen zijn vaak uitgebreid en zeer gedetailleerd
  • Ze reageren uitvoerig en snel op vragen, maar de antwoorden zijn meestal vaag en ze geven ook geen antwoord op de vraag
  • Ze kunnen verschillende versies van hetzelfde verhaal hebben, die voortkomen uit het vergeten van eerdere details

Omgaan met iemand die pathologisch liegt

Omgaan met een persoon in je omgeving die pathologisch liegt kan zeer frustrerend zijn omdat het liegen zinloos lijkt. 

Het kan het vertrouwen in elke relatie volledig wegnemen en het moeilijk maken om zelfs maar een eenvoudig gesprek met de persoon te hebben.

Hier volgen enkele tips om een ​​gesprek met een pathologische leugenaar aan te gaan:


Verlies je geduld niet

Hoe frustrerend het ook mag zijn, het is belangrijk om je boosheid niet de baas te laten worden als je geconfronteerd wordt met een pathologische leugenaar.

Wees ondersteunend en vriendelijk, maar geef je grenzen aan als je onvriendelijk behandeld wordt.

Je kunt ze ook laten weten dat je het gesprek niet wilt voortzetten wanneer ze oneerlijk zijn.


Verwacht ontkenning

Iemand die pathologisch liegt, kan de neiging hebben om eerst te reageren met een leugen.

Als je hen confronteert met liegen, is de kans groot dat ze het zullen ontkennen.

Ze kunnen woedend worden en schrik van de beschuldiging uiten.


Vergeet niet dat het niet om jou gaat

Het is moeilijk om niet voor persoonlijk gelogen te worden, maar pathologisch liegen gaat niet over jou.

De persoon kan worden gedreven door een onderliggende persoonlijkheidsstoornis, angst of een laag zelfbeeld .


Wees ondersteunend

Wanneer je met de persoon praat over zijn leugens, herinner hem eraan dat ze niet hoeven te proberen indruk op je te maken. Laat ze weten dat je ze waardeert voor wie ze echt zijn.


Stel medische hulp voor

Zonder te oordelen of te schamen kun je professionele hulp overwegen en hem of haar laten weten dat je je oprecht zorgen maakt over hun welzijn.

Wees voorbereid met informatie over pathologisch liegen, zoals een afdruk van een artikel of een pamflet die ze kunnen lezen wanneer ze daarvoor klaar zijn.

Uitdrukken dat je bang bent dat hun gedrag kan voortvloeien uit een onderliggende medische aandoening kan ook helpen.


Diagnose van mythomanie

Het diagnosticeren van een een persoon die pathologisch liegt kan moeilijk zijn vanwege de vele mogelijke oorzaken van het gedrag.

Praten met de persoon en het afnemen van een medische geschiedenis en interview is meestal niet voldoende om een ​​diagnose te stellen. Dit komt omdat de persoon in kwestie constant de neiging heeft om te liegen.

Een belangrijk onderdeel van het diagnosticeren van een pathologische leugenaar is bepalen of ze herkennen dat ze liegen of de leugens geloven die ze aan anderen vertellen.

Sommige professionals gebruiken een polygraaf , ook wel een leugendetector test genoemd. De test is niet om ze te betrappen op een leugen, maar om te zien hoe goed of vaak ze de polygraaf "verslaan".

Dit zegt iets over de mate waarin ze hun eigen leugens geloven of goed zijn in het gebruik van andere dingen om anderen te overtuigen van hun leugens.

Sommige professionals interviewen ook familieleden en vrienden bij het diagnosticeren van mythomanie.


Behandeling van pathologisch liegen

De behandeling van iemand die pathologisch liegt zal afhangen van het feit of het pathologische liegen een symptoom is van een onderliggende psychiatrische aandoening.

Behandeling van mythomanie zal vaak neerkomen op psychotherapie en kan ook medicatie bevatten voor andere problemen die het gedrag zouden kunnen aanwakkeren, zoals geneesmiddelen die worden gebruikt om angst of een depressie te behandelen.

Inleven in een pathologische leugenaar komt neer op een goed beeld krijgen van wat deze persoon beweegt om de liegen.

Waarschijnlijk is het liegen een symptoom van een ander probleem dat kan worden behandeld. Moedig ze aan om de hulp te krijgen die ze nodig hebben.

P.S. Ken jij iemand die pathologisch liegt? Hoe ga jij ermee om? Laat het aan ons weten door een reactie in de comments te plaatsen. 

Vera
 

Vera is sociaal pedagogisch hulpverlener en persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen. Ze is expert op het gebied van zelfvertrouwen en narcisme. Met haar deskundigheid heeft ze al duizenden vrouwen én mannen geholpen om te herstellen van narcistisch misbruik. Vera is zelfstandig auteur en schrijft op Vitaal Gezond artikelen over mens, (sociale) relaties en gezondheid.

  • Richard hu schreef:

    Ik ken iemand die vaak leugens vertelt

  • Linda schreef:

    Ik ken ook iemand die op deze manier liegt en daar veel mensen pijn mee doet. Hoe kun je daar hulp voor vinden?

    • Vera schreef:

      Beste Linda, Vervelend om te horen dat je hier mee te maken hebt. Iemand die continue blijft liegen zal veel schade aanrichten bij zijn naasten en geliefden vaak zonder dat hij of zij dit door heeft. https://vitaalgezond.com/?s=liegen hier kun je meer informatie vinden over mensen die stelselmatig liegen. Mocht je willen aansturen dat dit persoon zich gaat laten behandelen dan kun je aansturen op professionele hulpverlening. Dit is niet altijd makkelijk omdat mensen die pathologisch liegen dit vaker onbewust doen of het liegen stelselmatig blijven ontkennen, dit zit vastgeroest in het systeem zeg maar. Veel sterkte en succes!

      Liefs,
      Vera

  • raadvraagster schreef:

    mijn vriend liegt enorm veel over de ergste dingen zoals huur is betaald zo ver tot de rechtbank brief hier lag. Zoals ik heb werk en dan helemaal geen werk hebben.
    Wat kan ik hier mee? Dit zijn 2 voorbeelden. Maar ben ondertussen naar 6 jaar strijd is me geduld wel aan het opraken en weet ik echt niet wat ik moet doen.

    • Vera schreef:

      Beste Raadvraagster, vervelend om te horen dat je hier mee geconfronteerd word. Ik begrijp dat het moeilijk voor je is om te begrijpen waarom hij dit doet, mensen die hier mee te maken krijgen hebben vaak enorm veel stress omdat ze het gevoel hebben om op eieren te lopen.

      vaker ligt er een psychisch probleem achter pathologisch leigen en gebeurd het liegen onbewust, dit kan bijvoorbeeld een beschermingsmeganisme door iets uit het verleden zijn. Een harde maar optie die vaker werkt zou kunnen zijn om bewijzen op papier te verzamelen en hem hiermee te confronteren om zodoende een ultimatum te stellen om hulp te zoeken.

      Een andere optie is om je begripvol en ondersteunend op te stellen en zo aan te sturen om hulp te zoeken. Dit omdat als leugenaars in het nauw worden gedreven, ze alles kunnen ontkennen omdat het beschermingsmeganisme in werking treed. Vaak is psychotherapeutische behandeling de enige oplossing, dit omdat de leugenaars inzicht in zichzelf en de omgeving moeten gaan krijgen en eventueel een onderliggende problematiek aangepakt moet worden. Pathologisch liegen ligt vaker dieper dan dat het lijkt.

      Ik hoop je hiermee een beetje verder geholpen te hebben. Veel succes en sterkte!

      Liefs,
      Vera

  • Tio Huisman schreef:

    Pseudologica fantastica en confabulaties kan voorkomen bij korsakow en en het is ziekelijk liegen alsof het een gewoonte is geworden en heel koud liegen. Ze hebben totaal geen schuld en als je hun met de leugen confronteert worden ze kwaad of klappen ze de deur dicht na ijskoud te hebben gelogen en ontkend.

    Als ze je beledigen en je zegt er iets van dan is het alsof ze vinden dat je hun beledigt in plaats van anders om. Zij houden zich niet aan de etiquette maar verwachten wel dat anderen dat bij hun doen en zelfs nog bij leugen en bedrog en belediging en grofheden en botte onbeschoftheden.

    Die etiquette is een holle frase en show en meer imaginair en werken met magie en betovering begoocheling en kan bij een emotioneel zwak moment maken dat je er voor kunt vallen als je weinig begrip krijgt van de omgeving kunnen zij op de feel good knoppen drukken zonder het te menen en dat heet cognitieve empathie van weten en begrijpen maar niet begaan zijn en voelen en in iemands schoenen staan van wat u niet wil wat u geschied doe dat ook een ander niet.

    Eerst zullen ze begrip tonen om vervolgens dat als je na verleiding binnen bent gehaald het nog weer het zelfde te doen dan wat die voorganger heeft gedaan. Ze komen binnen op nog niet geheelde wonden. Ze laten mensen eerder hertraumatiseren in plaats van andersom.

    Als je dit van te voren had geweten was je hier nooit mee in zee gegaan. Verder hebben ze flauwe humor ten koste van anderen en pijnlijke grappen en kwade pranks tegen onschuldige argeloze mensen en kijken er nog van op als mensen kwaad reageren en boos zijn en het mag allemaal.

    Als je er iets van zegt dan is dat in hun ogen kwetsend en zij mogen alles en die ander niets en het is alsof de wereld helemaal van hun is en het is alsof zij god staan en het gaat hun om macht.

  • Tio Huisman schreef:

    Ziekelijk liegen en grofweg ontkennen en ijskoud zonder blikken en blozen. Als je hun met die leugen confronteert kunnen ze kwaad zijn. Je kunt liegen herkennen aan een soort thinkstock.

    Met zulke mensen wil je niks mee van doen hebben maar sommigen liegen heel geraffineerd en het klinkt heel plechtig en aannemelijk en vol vertrouwen en met overtuiging. Je gaat aan je waarneming twijfelen en dat was natuurlijk ook de bedoeling om je er als gek uit te laten komen en zij lachen in hun vuistje.

    Het lijkt wel een zwaar misdadig persoon en ze kunnen overal zitten en ook in respectabele functies en mensen waar je het niet van verwacht en zich net en aardig gedragen voor zo ver het lijkt op het eerste gezicht. . .

    • Vera schreef:

      Beste Tio,

      Het probleem met mensen die pathologisch liegen is dat ze vaak niet inzien hoe de ander zich voelt als deze er achter komt dat het om een leugen gaat.

      Mensen die vaker liegen worden hier ook goed in, onderbewust gaan patronen herkennen en stemmen ze hun leugens hier op af. Ze vergeten vaak ook niet welke leugens ze in het verleden hebben verteld waardoor er een vertekend beeld gaat ontstaan van de waarheid. Dit kan heel vervelend zijn omdat je het gevoel hebt dat je jezelf aan het verliezen bent.

      Liegen is over het algemeen strafrechtelijk niet strafbaar en dat maakt het moeilijk om er vaak iets constructiefs aan te doen. Vaak hebben pathologische leugenaars zelfs niet door dat ze aan het liegen zijn en hebben daardoor geen enkel inzicht in hun eigen gedrag. Hebben ze dit wel dan onderdrukken ze vaak de waarheid.

      Omgaan met een pathologische leugenaar is heel lastig en veel mensen kunnen niet begrijpen wat het kan aanrichten.

      Ik hoop dat het inmiddels beter gaat, heel veel Sterkte Tio!

      Liefs,
      Vera

  • Nuxxy schreef:

    Ik heb/had een relatie met zo iemand. Hij is 3 dagen geleden opeens volledig vertrokken en me in de steek grlaten met onze kinderen.
    Ik probeerde er achter te komen waar hij was en stuite op velen en velen leugens van hem af. Ik hou heel veel van hem zou ik moeten doorgaan met mijn leven of als die opduikt het alsnog aan gaan? Iedereen blijft zeggen dat hij niet zal stoppen met alles bij elkaar te liegen. En ik blijf maar hoop houden van wel.

  • Vraag4321 schreef:

    Beste Vera,

    Nog nooit heb ik mijn leven gelogen, maar op een gegeven moment is het voor gekomen dat ik voor een langere periode heb gelogen tegen een hele lieve man over de woonplaats en geboorteplaats van mijn ouders en grootouders, en nog wat kleine dingetjes.

    Wij hebben elkaar ontmoet via het internet. Ik dacht niet dat het serieus zou worden tussen hem en mij, maar gewoon bij een paar keer afspreken zou blijven. Hierdoor heb ik mijn privacy willen bewaken. Deze man heeft het contact verbroken, toen hij achter mijn leugens kwam en wilt niets meer te maken met mij. Wat heel begrijpelijk is.

    Inmiddels zitten 8 behandelingen in therapie erop en heb ik een brief aan hem geschreven. Hierin beschrijf ik dat niets van alle gebeurtenissen aan hem ligt, ik hoop dat hij vrouwen nog kan vertrouwen, geef ik openheid van zaken uit respect en leg ik uit hoe ik zo lang heb kunnen liegen. Uit de brief blijkt duidelijk dat ik weet dat hij en ik nooit meer samenkomen, omdat hij mij nooit meer kan vertrouwen.

    Mijn therapeut vind dat ik de brief moet versturen, maar ik twijfel omdat ik ook zijn wens tot geen contact wil respecteren. Hij wilt namelijk niets meer van mij horen. Hoe kijkt u hier tegenaan? Zou de brief versturen aan hem helpen/of niet?

    Ik lees overal wat er begrijpelijk en terecht wordt geschreven over pathologisch liegen, maar ik merk dat ik omkom in schuld gevoel.

    Gr

    • Vera schreef:

      Beste,

      Vervelend om te horen dat je in deze situatie bent beland. Vaker denk ik wel eens: “Wat als ik die keuze niet had gemaakt, hoe zou mijn leven dan nu uitgezien”. Het probleem met het vasthouden aan spijt is dat het niks zal oplossen.

      Het belangrijkste wat je kunt doen is het leren van een situatie. Zoals ik kan lezen heb je geleerd van je keuzes en dat je hiervoor hulp hebt gezocht kan ik erg waarderen.

      Ik vind het moeilijk om hierin een advies te geven, maar als ik in jouw situatie zou staan, zou ik de brief sturen. Dit omdat het ten slotte een positief gebaar is en het jou helpt in de verwerking. Als hij er echt niks van wilt weten kan hij ook de brief weggooien. Voor jezelf kun je in ieder geval het afsluiten en weet je zeker dat je het maximale hebt gedaan om jezelf als een goed mens te bewijzen.

      Heel veel succes!

      Liefs,
      Vera

  • >