5 Tips Om een Pathologische Leugenaar Te Ontmaskeren + Test

Bijna iedereen liegt wel eens.

Mannen die hun vrouw vertellen dat ze echt geen dikke billen hebben in die nieuwe spijkerbroek, vrouwen die hun man vertellen dat ze de buurman met zijn sixpack heus niet aantrekkelijk vinden…

Maar wanneer je te maken hebt met een pathologische leugenaar, is het een heel ander verhaal.

Ken je een pathologische leugenaar? Ben jij er met een getrouwd? Toont jouw zoon of dochter symptomen?

In dit artikel geven we je een aantal tips en een test om een pathologische leugenaar te betrappen, en vertellen we je wat je het best kunt doen als je er met een te maken hebt.

Wat is een pathologische leugenaar?

Een onschuldig leugentje om iemand niet te kwetsen is echt niet zo erg. Dat doen we dagelijks zonder er eigenlijk bij stil te staan.

Maar waar ligt de grens? Wanneer noem je iemand een ziekelijke, ofwel pathologische, leugenaar?

Daarvoor moet je eerst weten wat het verschil is tussen een leugentje om eigen bestwil en pathologisch liegen.

Een leugentje om eigen bestwil is:

  • Ongevaarlijk en onschuldig
  • Zonder kwade opzet
  • Om de gevoelens van iemand anders te beschermen

Dit kan bijvoorbeeld ook zijn wanneer je een keertje zegt dat je hoofdpijn hebt wanneer je geen zin hebt in een afspraak of seks.

narcisme test

Doe onze gratis Narcisme test

Test je kennis over narcisten met deze narcisme test. Doe de test en kom er direct achter of je met een narcist te maken hebt. 

Of wanneer je zegt dat je de telefoonrekening hebt betaald hoewel je dat eigenlijk bent vergeten (maar het diezelfde avond alsnog gelijk doet).

Pathologisch liegen gebeurt:

  • Chronisch en compulsief
  • Zonder duidelijke reden of voordeel
  • Om de verteller heldhaftig te laten lijken of om empathie te krijgen
  • Zonder dat de leugenaar wordt afgeschrikt door schuldgevoelens
  • Om iemand bewust te manipuleren (ook wel ‘gaslighting’ genoemd)

Een voorbeeld van pathologisch liegen is wanneer iemand een valse geschiedenis vertelt, bijvoorbeeld dat ze iets hebben bereikt of hebben ervaren wat niet zo is. Of wanneer iemand zegt dat hij of zij een ongeneeslijke ziekte heeft (wat niet zo is).

Een pathologische leugenaar is iemand die chronisch liegt. Dit is iemand die liegt zonder dat er reden voor is, puur voor zijn of haar eigen genot, machtsgevoel, plezier of uit onzekerheid.

Hoewel er al meer dan honderd jaar onderzoek wordt gedaan naar pathologisch liegen, is er geen universele definitie van een pathologische leugenaar.

Onderzoekers begrijpen nog steeds niet 100% waarom iemand op deze manier liegt.

Het kan het gevolg zijn van een persoonlijkheidsstoornis, maar sommige pathologische leugenaars lijken geen enkele medische reden te hebben voor hun gedrag.

Er zijn zelfs onderzoekers die zeggen dat problemen met het centrale zenuwstelsel de oorzaak kunnen zijn van pathologisch liegen.

Wat de reden ook is, het is heel frustrerend als je iemand hebt ontmoet die niet eerlijk lijkt te zijn. Bij een pathologische leugenaar weet je namelijk niet wat nu wel waar is en wat niet.

En daarbij moet je je bedenken dat ze al liegen vanaf het begin. Dat is verwarrend, schaadt je eigenwaarde en het kan zelfs je leven kapot maken.

Daarom is het belangrijk om te leren hoe je een pathologische leugenaar herkent en hoe je het best jezelf kunt beschermen.

Typische kenmerken van pathologische leugenaars

Heb je het vermoeden dat je een pathologische leugenaar in je leven hebt?

Bekijk de typische kenmerken hieronder en doe daarna de test om te kijken of het echt zo is:

1: Pathologische leugenaars vertellen te veel details

Vaak verzinnen leugenaars hun verhaal van tevoren en stampen ze alle details in hun hoofd om die later te kunnen vertellen. Wanneer ze hun verhaal dan doen, geven ze vaak veel meer details dan iemand die wel de waarheid spreekt.

Als je het idee hebt dat iemand dat bij jou doet, kun je bijvoorbeeld extra vragen stellen die je normaal niet stelt, om te kijken hoe diegene reageert.

2: Vreemd gedrag

Een ander kenmerk van pathologische leugenaars is vreemd gedrag.

Om uit te zoeken of iemand tegen je liegt of niet, moet je goed op hun gedrag letten. Je moet luisteren naar hun verhaal en ze tegelijk observeren.

Stel dat je vriend normaal gesproken relatief kalm is, maar ineens een beetje begint te wiebelen van nervositeit wanneer je een bepaald onderwerp aansnijdt.

Verander dan van onderwerp en let op zijn gedrag. Als hij weer kalm is, breng je het ‘gevoelige’ onderwerp weer ter sprake en let je weer op zijn gedrag.

3: Te veel oogcontact of juist niet

Sommige leugenaars voelen zich schuldig als ze liegen en durven je niet in je ogen te kijken.

Andere leugenaars zijn hier wel bedreven in, voelen zich absoluut niet schuldig en kijken je juist wel in je ogen. Soms zelfs een beetje té lang, om je te overtuigen dat ze de ‘waarheid’ vertellen.

Als iemand een lange tijd geen oogcontact maakt (meestal wanneer de leugen wordt verteld) en het daarna wel doet, kan dat betekenen dat er iets mis is.

4: Ze veranderen van onderwerp

Een leugenaar weet dat als het gesprek te lang blijft hangen bij het specifieke verhaal, de kans groter is dat de leugen wordt ontdekt.

Daarom veranderen ze snel van onderwerp. Als je het idee hebt dat je gesprekspartner een bepaald onderwerp vermijdt, laat je dan niet misleiden en snijd zelf het onderwerp weer aan.

5: Specifieke lichaamstaal

Let op de handen van je gesprekspartner. Pathologische leugenaars hebben de neiging om hun eigen handen vast te houden wanneer ze liegen.

Dit stelt ze gerust. Ook kunnen ze hun gezicht, knieën of hun ellebogen aanraken, of met hun kleren of haar beginnen te spelen.

6: Vertraagde of ongepaste reacties

Wanneer iemand echt blij of boos is, zie je dat direct aan hun gezicht. Maar wanneer iemand liegt, duurt deze reactie eventjes.

Het kost namelijk moeite en energie om je eigen leugens bij te houden, dus daarom duurt de emotie die bij de leugen ‘hoort’ ook ietsjes langer.

7: Ze vallen aan

Als je een leugenaar vertelt dat je twijfelt aan zijn of haar verhaal, wordt je direct zelf beschuldigd.

Aanvallen is immers de beste verdedigingstechniek. Je hebt waarschijnlijk niet eens tijd om het uit te leggen, want de leugenaar probeert er alles aan te doen om je stil te krijgen.

8: Ze hebben geen empathie

Hoewel pathologische leugenaars verhalen vertellen om empathie of medeleven van anderen te krijgen, tonen ze dit niet vaak zelf.

Hun inlevingsvermogen ontbreekt letterlijk.

Te maken met een pathologische leugenaar? Doe de test

Met de volgende test kun je kijken of je te maken hebt met een pathologische leugenaar.

Geef antwoord op de vragen en tel de punten op. A = 1 punt, B = 2 punten en C = 3 punten. Aan het eind van de test lees je de score af.

  1. Staat de persoon graag in het middelpunt van de aandacht op een feestje of een evenement?
  • Nee, hij of zij is liever meer op de achtergrond
  • Ligt aan zijn of haar stemming
  • Ja, hoe meer aandacht, hoe beter
  1. Wanneer de persoon een verhaal vertelt, is de reactie van de luisteraar meestal:
  • Geen idee, er zijn te veel verschillende reacties
  • Empathisch
  • Geschokt of verrast
  1. Heeft de persoon ooit een diagnose gekregen voor een persoonlijkheids- of gedragsstoornis?
  • Nee
  • Nee, maar ik denk wel dat hij of zij zoiets heeft
  • Ja
  1. Welke van deze eigenschappen vind jij het best bij die persoon passen?
  • Tolerant, makkelijk in de omgang en optimistisch
  • Sociaal ongemakkelijk, lage eigenwaarde, vatbaar voor angsten
  • Manipulatief, extreem jaloers en egoïstisch
  • Bestudeert de persoon mensen vaak?
  • Nee, hij of zij is meer een “go with the flow”-type
  • Wanneer hij of zij mensen voor het eerst ontmoet wel ja
  • Ja, dat doet hij of zij vaak
  1. Is de persoon een pessimist, een optimist of een narcist?
  • Optimist
  • Pessimist
  • Narcist
  1. Raakt de persoon snel verveeld?
  • Nee niet echt
  • Soms
  • Ja
  1. Is de persoon verslaafd aan iets, zoals drugs, alcohol, eten, gamen, shoppen, etc?
  • Nee
  • Ik denk het wel
  • Ja
  1. Is de persoon door vrienden of familie beschuldigd van liegen?
  • Nee, niemand heeft hem of haar ooit beschuldigd van liegen
  • Ja wel eens een keer
  • Ja, hij of zij is een paar keer betrapt
  1. Liegt de persoon over situaties ook al is het makkelijk om eerlijk te zijn?
  • Nee, hij of zij vertelt gewoon de waarheid
  • Soms, maar alleen om vervelende vragen te vermijden
  • Ja
  1. Doet de persoon wel eens alsof hij of zij ziek of verdrietig is om sympathie en extra aandacht te krijgen?
  • Nee, daar houdt hij of zij absoluut niet van
  • Soms
  • Ja, dat is voor hem of haar een manier om aandacht te krijgen
  1. Vind de persoon het vervelend om te liegen?
  • Ja, hij of zij wordt heel zenuwachtig, het komt dus ook bijna nooit voor
  • Ja, en hij of zij zegt daarna dan sorry
  • Nee, daar heeft hij of zij geen problemen mee

0-12 punten: Leugentje om eigen bestwil

Nee, je hebt absoluut niet te maken met een pathologische leugenaar. Misschien dat er heus wel eens een leugentje wordt verteld, maar dit komt zelden voor.

13-24 punten: Geen pathologische leugenaar, maar misschien wel andere problemen

Helaas kan het zo zijn dat degene voor wie je de test hebt gedaan, mentale problemen heeft.

Misschien heeft hij of zij een moeilijke periode in zijn of haar leven. Het is aan te raden hierover te praten, maar jij kunt diegene niet dwingen.

Wel kun je steun bieden en een luisterend oor. Dit betekent niet dat je zijn of haar gedrag hoeft te pikken, let dus wel op jezelf.

25-36 punten: Pathologische leugenaar

Tijd om hulp te zoeken of om afstand te nemen van de relatie (of het nu je partner, een vriend/in, familielid of collega is).

Lees dit artikel verder voor tips hoe je met een pathologische leugenaar om kunt gaan.

Relatie met een pathologische leugenaar

Heb je het vermoeden, of weet je zeker, dat je een relatie hebt met een pathologische leugenaar? Komt er een behoorlijk hoge score uit de test?

Dan is het belangrijk dat je ten eerste realiseert dat pathologische leugenaars niet per se liegen om iemand te manipuleren of pijn te doen, maar meer omdat het hun gewoonte is.

Het ligt dus niet aan jou. Dat besef helpt je om je eigenwaarde te behouden, want die kan logischerwijs behoorlijk de grond in zijn gedrukt.

Pathologische leugenaars liegen onder andere omdat ze een constante behoefte hebben om indruk te maken. Zodoende worden hun verhalen steeds ‘beter’.

De eerste stap is om ze te confronteren. Dit betekent niet dat je direct in de aanval moet gaan en ze het vuur aan de schenen moet leggen.

Maar vertel je partner dat het prima is om ‘normaal’ te zijn. Dat hij of zij zichzelf mag zijn en dingen niet groter of spannender hoeft te maken.

Wanneer je zeker weet dat je partner liegt, dan is het eigenlijk het best om hem of haar als kleuter te behandelen.

Niet met dezelfde toonhoogte of woordgebruik, maar meer als in geduld opbrengen en begrijpen dat je liefje er misschien wel niets aan kan doen.

Vertel je partner dat je van hem of haar houdt, precies zoals hij of zij is. Zelfs als hij of zij niets spannends te vertellen heeft.

Als je echt met een persoonlijkheidsstoornis te maken hebt, dan raden we aan om hulp te zoeken van een psychiater. Therapie en liefde doen wonderen.

Probeer er wel achter te komen of je partner ‘gewoon’ een dwangmatige leugenaar is, en niet een sociopaat of bedrieger die er alleen maar op uit is om iets van je te krijgen – geld, sympathie, status, seks of wat dan ook.

Als je vriend of vriendin echt van je probeert te profiteren door geld van je te lenen of je te isoleren van je familie, is het beter dat je direct stopt met de relatie.

Dit zijn namelijk allemaal kenmerken van een sociopaat, niet van een pathologische leugenaar.

Is er geen sprake van ernstige manipulatie (we manipuleren namelijk allemaal wel eens een beetje om te krijgen wat we willen) en houden jullie erg veel van elkaar?

Probeer hem of haar dan in gesprek te laten gaan met een therapeut (eventueel samen).

Omgaan met een pathologische leugenaar? 5 tips

Weet je zeker dat je een pathologische leugenaar in je omgeving hebt?

Of dat nu je partner is, een familielid, een vriend of collega, het is handig als je weet hoe je hiermee moet omgaan. Sterker nog, het is cruciaal voor je eigen gezondheid.

Hier volgen 5 tips:

Tip 1: Confronteer iemand op een kalme manier

Iemand liegt misschien uit schaamte of om een ongemakkelijke situatie te voorkomen…

Maar als je ontdekt dat ze liegen voor hun eigen plezier, voordeel of om je pijn te doen, dan moet je de confrontatie aangaan.

Weet je zeker dat iemand liegt? Laat dan direct weten dat je het weet.

Als je het tolereert of hoopt dat diegene zelf verandert, gebeurt er namelijk niets. De leugens kunnen zelfs erger worden dan.

Zeg op een rustige toon dat je het niet waardeert dat er tegen je wordt gelogen. Neem hem of haar apart en probeer erachter te komen waarom ze liegen. Laat eventueel bewijs zien.

Tip 2: Geef ze een kans om het uit te leggen

Hoe moeilijk het ook is, probeer om niet boos te worden.

Geef de ander een kans om uit te leggen waarom hij of zij heeft gelogen zonder dat je verwijten maakt, je stem verheft of boos wordt.

Hoewel je waarschijnlijk alles behalve kalm wilt blijven, werkt een agressieve reactie alleen maar averechts.

Pathologische leugenaars proberen dan nog meer excuses te bedenken om hun verhaal kracht bij te zetten en te voorkomen dat ze een flater slaan.

Tip 3: Bewaar afstand als het gedrag niet verbetert

Heb je een romantische relatie met een pathologische leugenaar? En blijft je partner maar tegen je liegen?

Verbreek dan de relatie, hoe pijnlijk het ook is. Helaas ga je er zelf onderdoor hoe meer tijd en energie je spendeert aan deze relatie.

Als er helemaal niets verandert en je blijft maar achter leugens komen, dan is het beter om afstand te bewaren.

Tip 4: Kijk naar iemands slechte gewoontes of psychische verleden

Mentale problemen, zoals depressie, angststoornis of een narcistische persoonlijkheidsstoornis, of verslavingen aan gokken, drank, veel eten of andere slechte gewoontes zijn allemaal factoren die gerelateerd kunnen worden aan pathologisch liegen.

Meestal dienen de leugens dan om het gedrag te verbergen of om de gevolgen op ‘straf’, afwijzing of verwijten te voorkomen.

Als je weet dat iemand met dit soort problemen worstelt, dan kun je ervan uitgaan dat er iets mis is en dat diegene hulp nodig heeft.

Onthoud dat jij niet degene bent die daarmee kan helpen!

Tip 5: Stel professionele hulp voor

Stel voor dat de leugenaar (desnoods samen) professionele hulp zoekt, zonder dat je de persoon beschuldigt.

Vertel op een kalme manier dat je je zorgen maakt over zijn of haar gezondheid. Houd eventueel wat informatie paraat over pathologisch liegen, zoals een artikel of een flyer.

En onthoud dat het niet aan jou ligt. Het gaat niet om jou en meestal zijn pathologische leugenaars er niet op uit om iemand met opzet pijn te doen.

Het kan zijn dat hun gedrag wordt gedreven door een persoonlijkheidsstoornis, angststoornis of een lage eigenwaarde.

Dat maakt het des te belangrijker dat ze hulp krijgen.

Heb jij ooit te maken gehad met een pathologische leugenaar? Hoe ging je daarmee om? Laat het aan ons weten door hieronder een reactie te plaatsen.

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: