Eenzaam? 8 Tips Om Eenzaamheid Te Doorbreken & Voorkomen

Man die eenzaam is

De beste remedie tegen eenzaamheid

Voel jij je vaak eenzaam en denk je wel eens ‘ik heb helemaal geen vrienden!’?

Of voel je je eenzaam terwijl je een relatie hebt?

Je bent niet de enige. Ernstige eenzaamheid komt voor bij meer dan een miljoen Nederlanders.

Ieder mens weet wat het is om zich alleen te voelen.

Het maakt niet uit hoe oud je bent, wat je doet, of je man of vrouw bent en of je een gezin hebt of niet.

In dit artikel vind je 8 nuttige tips om eenzaamheid te doorbreken en te voorkomen. Hiermee ben je beter in staat om:

  • Je lekker te voelen wanneer je in je eentje bent
  • Nieuwe vrienden te maken
  • Een partner te vinden en/of te behouden

Eenzaam voelen: je bent niet alleen

Hoe alleen je je ook voelt, je bent niet de enige! Ongeveer een op de drie Nederlanders is wel eens eenzaam. Volgens het CBS is hiervan 20% matig eenzaam en 10% sterk eenzaam.

Dat komt neer op meer dan 1 miljoen sterk eenzame mensen in Nederland.

Het is makkelijk om te denken dat dit oudere mensen zijn of mensen zonder relatie, maar toch is dat niet zo.

Eenzaamheid is iets van alle leeftijden en komt zowel voor bij mensen in een relatie als bij alleenstaanden.

Wel komt eenzaamheid vaker voor bij mannen, ouderen, laagopgeleiden, niet-westerse allochtonen en niet-werkenden.

Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid is een rotgevoel. Je voelt je alsof je de enige op de wereld bent en dat niemand om je geeft. Je voelt je waardeloos, buitengesloten, onbegrepen, niet verbonden en je hebt het gevoel dat je er niet toe doet.

Daarbij zijn de symptomen van eenzaamheid onder andere verdriet, leegte, rusteloosheid en concentratieproblemen.

Volgens de definitie die de CBS hanteert, is eenzaamheid ‘het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde relaties’.

Kortom, je voelt je alsof je in een groot zwart gat zit.

Je denkt misschien dat iemand die veel vrienden heeft, vast nooit eenzaam is. Of dat iemand die veel tijd op zichzelf doorbrengt, dat juist wel is.

Toch heeft eenzaamheid niets te maken met hoeveel sociale contacten je hebt, of dat je een partner hebt of niet.

Iemand met een vriend of vriendin kan zich net zo goed eenzaam voelen in die relatie. En iemand die graag op zichzelf is, kan zich helemaal prima voelen.

Het hangt grotendeels af van iemands persoonlijkheidskenmerken.

Eenzaamheid komt sterker voor bij mensen met een gebrek aan zelfvertrouwen, verminderde sociale vaardigheden, verlegenheid en introversie.

Er zijn twee soorten eenzaamheid:

  • Sociale eenzaamheid
  • Emotionele eenzaamheid

Sociale eenzaamheid gaat over het aantal sociale contacten.

Als je vindt dat je niet genoeg vrienden hebt bijvoorbeeld of het getal voldoet niet aan je verwachtingen, dan heet dit ‘sociale eenzaamheid’.

Emotionele eenzaamheid is ingewikkelder.

Ook al heb je misschien veel sociale contacten, als je geen echte verbinding ervaart en de kwaliteit is niet wat je wenst, dan is dat ‘emotionele eenzaamheid’.

Emotionele eenzaamheid kun je dus ook in een relatie voelen, als je vindt dat die je onvoldoende emotionele steun geeft.

Voorbeeld eenzaamheid

Willemijn voelt zich vaak eenzaam.

Hoewel haar vrienden en familie om haar geven, denkt ze soms dat niemand haar aardig vindt of écht om haar geeft. Ze is onzeker en houdt daarom iedereen op veiligeafstand.

Ze wil graag sterk lijken. Ze is als de dood dat mensen achter haar zwaktes komen.

Maar daarom is het moeilijk om vrienden te maken. Laat staan een leuke vriend te vinden.

Ze is bang om gekwetst te worden.

Als mensen dan moeite doen om haar beter te leren kennen, denkt ze bij voorbaat al dat die vriendschap gaat mislukken of dat ze andere intenties hebben. 

Ook al praat ze met veel mensen, ze denkt toch dat niemand haar begrijpt.

Daarom voelt ze zich eenzaam, maar over haar gevoelens praat ze niet. Dat is immers een teken van zwakte.

Willemijn moet leren inzien dat juist het praten over gevoelens connectie maakt. Daardoor schep je een band, daardoor leren mensen je beter begrijpen.

Dan kun je de vrienden vinden die je nodig hebt. En de partner die het waard is.

Wat zijn de oorzaken van eenzaamheid?

Er zijn verschillende oorzaken voor eenzaamheid, waaronder:

  • Sociaal isolement
  • Persoonlijkheidskenmerken
  • Gezondheid

Sociaal isolement

Mensen zijn sociale dieren. We zijn niet bestemd voor een leven alleen.

Het is daarom vanzelfsprekend dat wanneer iemand geen andere belangrijke mensen in zijn of haar leven heeft, eenzaamheid in de hand wordt gespeeld.

Mede daarom komt eenzaamheid vaker voor bij ouderen.

Maar, hoewel het voor de hand ligt, is sociaal isolement zeker niet de belangrijkste factor. De gezinssamenstelling bijvoorbeeld speelt nauwelijks een rol volgens het CBS.

“Paren, zowel met als zonder kinderen, en alleenstaanden met kinderen zijn even vaak eenzaam als alleenstaanden zonder kinderen.”

Zoals eerder gezegd, spelen persoonlijkheidskenmerken een grotere rol in gevoelens van eenzaamheid.

Persoonlijkheidskenmerken

Onzekerheid, een gebrek aan zelfvertrouwen, sociaal vertrouwen en eigenwaarde zijn hierbij de cruciale kenmerken die eenzaamheid veroorzaken.

Het begint al in de kindertijd. Als een kind wordt gepest, voelt het zich onzeker, buitengesloten en daardoor eenzaam.

Mensen die als kind zijn gepest, ervaren daar op latere leeftijd nog steeds consequenties van.

Ze kunnen zich nog steeds buitengesloten voelen wanneer volwassen zijn, en een gebrek hebben aan zelfvertrouwen en vertrouwen in andere mensen.

Een jongen, we noemen hem Jim, die als kind dik was en een gezichtje had vol sproetjes, werd vroeger verschrikkelijk gepest.

Hij groeide op in een moeilijke buurt, waardoor hij al snel een dikke muur om zich heen leerde bouwen.

Twintig jaar later voelt hij zich elke dag nog wel eens eenzaam.

Ook al is hij afgestudeerd aan de universiteit, heeft hij een leuke baan, vrienden, een mooie vriendin en eigenlijk een geweldig leven.

Hij worstelt met gevoelens van onzekerheid, prestatiedrang en depressie.

Hij gebruikt humor als cover, en maakt grapjes ten koste van anderen omdat hij heeft geleerd dat mensen daar om moeten lachen.

Na verloop van tijd wordt hij niet meer uitgenodigd op feestjes.

Doordat hij zijn onzekerheid wil maskeren vertoont hij bewust of onbewust gedrag waardoor mensen geen verbinding met hem voelen, en hem dus inderdaad gaan buitensluiten.

Helaas werken deze gevoelens dus ook als een ‘self-fulfilling prophecy’.

Herken je dit?

Dan is het ontzettend belangrijk om je hiervan bewust te worden, zodat je je over je angsten heen kunt zetten en er iets aan kunt doen!

Lees verder om te leren hoe..

Gezondheid

Naast persoonlijkheidskenmerken is gezondheid een belangrijke oorzaak voor eenzaamheid. Dit werkt beide kanten op.

Als je je af en toe eenzaam voelt, hoeft dat geen probleem te zijn, maar langdurige eenzaamheid is een ander verhaal.

Het kan je gezondheid aantasten.

Er zijn onderzoeken die aantonen dat eenzaamheid is gerelateerd aan depressies, hartaandoeningen en een grotere kans op vroeg overlijden.

Maar andersom kan een slechte gezondheid ook tot gevoelens van eenzaamheid leiden.

Gezondheidsproblemen verhinderen dat mensen sociale contacten kunnen onderhouden, ze kunnen minder participeren in de maatschappij en raken daardoor eerder in een sociaal isolement.

Hoewel iemand in zo’n situatie juist sterker de behoefte heeft aan contact en verzorging!

Het wil overigens niet zeggen dat mensen die door gezondheidsproblemen niet kunnen werken, per se eenzaam zijn.

Vaak zijn dit oudere mensen die lager zijn opgeleid, waardoor ze sowieso meer kans lopen om eenzaam te zijn.

Gezondheidsproblemen hebben ook een sterke invloed op iemands zelfvertrouwen én sociaal vertrouwen.

Stel je bent ziek, je ligt met koorts op bed. Je wilt eigenlijk gewoon verzorgd worden, maar iedereen heeft het druk.

Je partner lijkt zich ook niet echt te bekommeren om je.

Hoe voel je je? Behalve dat je je fysiek belabberd voelt, ben je waarschijnlijk ook emotioneel het opvegen waard.

Je voelt je eenzaam en je komt om in zelfmedelijden. Wat vervolgens je fysiek herstel ook niet bevordert.

Hierdoor kom je dus eigenlijk in een neerwaartse spiraal terecht.

Hoewel dit een simpel voorbeeld is van een griepje, toont het aan hoe groot de rol van gezondheid in het creëren van eenzaamheid eigenlijk is.

Maar, mocht je ondanks je beperkte gezondheid tóch een manier vinden om je zelfvertrouwen en je sociaal vertrouwen te behouden, dan kun je eenzaamheid op een afstand houden.

Vrienden maken als je eenzaam bent

Vooral als je ouder bent, vanaf een jaar of 30, is het opbouwen van nieuwe vriendschappen moeilijk. Je oude vrienden hebben misschien een compleet ander leven dan jij gekregen.

Je kunt je daardoor soms behoorlijk eenzaam voelen. En het tegenstrijdige is dat als je je eenzaam voelt, ‘socialisen’ vaak het laatste is waar je zin in hebt.

Social media maken het er ook niet makkelijker op.

Je wordt wakker en het eerste wat je doet is je telefoon pakken. Je opent je Instagram en je ziet een foto van je vrienden die het gezellig hebben met elkaar de avond daarvoor.

Waarom hebben ze jou niet uitgenodigd? Dat hakt er even in.

Zou het helpen als je uit nood dan maar vrienden maakt met de buurman die je eigenlijk irritant vindt?

Zou het helpen als je duizend berichtjes verstuurt in de hoop dat mensen antwoorden?

Nee.

Eenzaamheid komt van binnenuit. Niet van buitenaf.

Ja, sociaal isolement speelt een rol, maar zoals we hebben gezien, hoeft het niets uit te maken hoeveel vrienden je hebt.

Het is dus belangrijk om iets te doen aan jezelf. Aan jouw eigenwaarde.

Je moet doen waar jij zin in hebt, je moet doen wat jij leuk vindt om te doen. Op die manier leer je vanzelf positieve mensen kennen die afkomen op jouw blije gemoed.

Wanneer je je goed over jezelf voelt, trek je vanzelf aardige mensen aan. Dat is de eerste stap.

Daarbij zijn er nog een aantal dingen die je kunt doen om zowel je eigenwaarde op te krikken als nieuwe mensen te leren kennen:

  • Ga op reis
  • Ga op een teamsport
  • Ga op yoga
  • Ga bij een vereniging
  • Nodig mensen uit
  • Zoek (vrijwilligers)werk

Voor meer tips over het opbouwen van je zelfvertrouwen, waardoor je beter in staat bent om nieuwe vrienden te maken, zie deze 3 meditatie oefeningen voor innerlijke rust en zelfvertrouwen.

Eenzaam in een relatie

Marianne is een vrouw van 32 die samenwoont met haar man, maar vaak thuis is wegens haar slechte rug.

Marianne heeft een trauma meegemaakt in haar jeugd.

Ze is in de steek gelaten door haar vader toen ze 15 was, en heeft haar hart verschillende keren gebroken gehad in vorige relaties. 

Haar man is vaak weg voor werk. Hij staat onder druk.

Hij moet de hypotheek betalen, maakt zich druk over de toekomst en eventuele babyplannen, en hij is bang dat zijn collega er met de promotie vandoor gaat. 

Ze begrijpen elkaar niet. Marianne denkt dat haar man geen interesse meer in haar heeft.

Hij vraagt nooit hoe het gaat, ze doen bijna geen leuke dingen met elkaar meer in het weekend. Hij is er niet wanneer ze ziek is. Ze maken daarom regelmatig ruzie. 

Haar man vindt dat ze maar zeurt. Hij doet al het werk, dus waarom is ze dan nog steeds niet tevreden?!

Hij voelt zich onbegrepen en niet gesteund door zijn vrouw.

Dit is een volmaakt recept voor eenzaamheid bij zowel de vrouw als de man. Een heel herkenbaar plaatje voor veel mensen.

Soms kan eenzaamheid nog erger zijn met iemand dan zonder iemand.

Maar hierbij is het belangrijk om te beseffen dat als je iemand anders verantwoordelijk maakt voor je geluk, dat dat alleen maar averechts werkt.

Je creëert dan zelf je eigen eenzaamheid.

Dit is niet per se slecht, het is juist een teken!

Het is een teken dat je ofwel zelf niet open bent naar anderen, dat je elkaar niet begrijpt, of dat degene waar je mee om gaat niet in staat is om je te geven wat je wilt.

Hier zijn verschillende oplossingen voor:

  1. Praat met elkaar. Vertel op rustige wijze wat je voelt en waardoor je denkt dat dat komt.
  2. Verwijt de ander niets. Houd het bij jezelf. Vaak is de ander slechts een spiegel van wat er in jezelf omgaat. Als je de ander iets verwijt, wordt de bal net zo hard weer teruggekaatst.
  3. Probeer elkaar te begrijpen. Probeer in de schoenen van de ander te staan.
  4. Werk (nogmaals) aan je eigen zelfvertrouwen en leer compassie en empathie te vergroten.

Als dit allemaal niet werkt, dan kun je misschien beter uit de relatie stappen. Of misschien heb je toch nog iets aan de volgende 8 tips om eenzaamheid te voorkomen.

8 Tips om eenzaamheid te voorkomen

Welke leeftijd je ook hebt, jong of oud, deze tips helpen bij iedereen om eenzaamheid te voorkomen.

Maar omdat eenzaamheid sterker voorkomt onder ouderen, is het belangrijk dat vooral ouderen op tijd aangeven wanneer ze eenzaam zijn. En dingen doen om het te voorkomen.

Hoe moeilijk het ook is om over eenzaamheid te praten, of om het zelfs maar toe te geven, dit is vaak de eerste stap om het op te lossen.

Tip #1 Sociaal netwerk

Maak een lijst van mensen die je een tijd niet hebt gezien of gesproken en nodig ze uit voor een bakje koffie.

Investeer tijd en energie in degenen waar je van houdt, en maak nieuwe contacten.

Social media heeft zowel slechte als goede kanten. Hoewel het soms juist eenzaamheid bevordert, is het ook een goed middel om contact te leggen met mensen.

Als je als oudere nieuw bent met social media, ga dan op een cursus of vraag iemand om je te helpen.

Tip #2 Eet gezond en werk aan je gezondheid

Zorg goed voor je gezondheid! Dit is bijna net zo belangrijk als het hebben van een sociaal netwerk. Zonder je gezondheid ben je niets.

Tip #3 Mediteer

Leer mediteren zodat je kunt inzien dat je op een andere manier emotionele voldoening kan krijgen.

Je geluk is niet afhankelijk van andere mensen. Je kunt jezelf gelukkig denken!

Probeer de volgende Tonglen meditatie oefening (uit Het Tibetaanse boek van leven en sterven, door Sogyal Rinpoche):

  • Ga zitten op een stoel. Zorg dat je rug recht is en niet tegen de leuning leunt als dat mogelijk is.
  • Breng je voeten stevig op de grond.
  • Leg je handen op je schoot.
  • Sluit je ogen, of houd je blik gericht op een voorwerp.
  • Adem diep in, en adem langzaam uit.
  • Voel hoe je buik opzet als een ballon wanneer je inademt, en weer terugvalt wanneer je uitademt.
  • Veroordeel je adem niet. Het is prima hoe je ademt, of dat nu diep of oppervlakkig is, snel of langzaam.
  • Verdeel nu jezelf in twee aspecten: A en B. Het eerste deel, A, is het deel dat ongeschonden, mededogend, warm en liefdevol is, net als een goede vriend of vriendin die er echt voor jou wil zijn. Die je nooit veroordeelt, ondanks je fouten of tekortkomingen.
  • Het tweede deel, B, is het deel dat gekwetst is, zich miskend of gefrustreerd voelt, verbitterd of boos is. Die geliefden heeft verloren of door de maatschappij is tekort gedaan.
  • Stel je nu voor dat terwijl je inademt, A zijn hart volledig opent en al het lijden, alle negativiteit en eenzaamheid van B warm en vol mededogen aanvaardt en omhelst.
  • Stel je voor dat terwijl je uitademt, A zijn genezende liefde, warmte, vertrouwen, geluk en troost naar B uitstuurt.

Als je dit een paar minuten elke dag doet, zul je merken dat je je minder eenzaam voelt.

Ontdek hier meer meditatieoefeningen voor ontspanning en innerlijke rust. 

Tip #4 Help de buren

Door anderen te helpen, voel je je beter over jezelf. Eigenlijk heel egoïstisch, maar het werkt wel zo.

Help de buren met het oppassen van de kinderen, het uitlaten van de hond of kook wat voor ze. Mensen die iets doen voor anderen, voelen zich minder eenzaam.

Tip #5 Neem een huisdier

Of het nu een kat, hond of cavia is, een huisdier is ook iets om voor te zorgen. En het is een levend wezen.

Ze zijn leuk gezelschap en ze geven je een doel. Ook zijn ze een goed onderwerp om over te praten met andere mensen.

Tip #6 Sluit je aan bij een (praat)groep

Als je bijvoorbeeld een geliefde hebt verloren, praat daar dan over met mensen.

Zoek mensen die hetzelfde hebben meegemaakt of zich ook eenzaam voelen, lucht je hart en voel je beter begrepen.

Of zoek een buddy of maatje  waarmee je kunt praten.

Er zijn verschillende websites waarop je buddy’s kunt vinden:

Je kunt ook een vereniging zoeken met activiteiten die je leuk vindt om te doen.

Zoek een club waarbij mensen kaarten, biljarten, in de natuur wandelen, of iets anders doen wat je leuk lijkt. Je hoeft er niet goed in te zijn, je kunt altijd iets nieuws leren!

Tip #7 Doe vrijwilligerswerk

Vrijwilligerswerk kun je doen in bijvoorbeeld het buurthuis, op de school van je (klein)kinderen, de bewonersvereniging, de kerk of een natuurorganisatie.

Doordat je jezelf nuttig voelt, voel je je ook minder eenzaam.

Je kunt zelfs zwemmen begeleiden, andere ouderen bezoeken, koken, assisteren bij verschillende projecten, pakketjes bezorgen of bestuurslid worden. Vacatures vind je onder andere op de Vrijwilligers Vacaturebank.

Tip #8 Ga de natuur in en relativeer je eenzaamheid

Houd op met zelfmedelijden. Je bent niet de enige die zich eenzaam voelt, en zelfmedelijden helpt helemaal niemand.

Ga iets doen. Ga de natuur in, wandelen, fietsen, zwemmen.

Bedenk dat ieder mens zich wel eens eenzaam voelt.

Ieder mens denkt wel eens ‘ik heb geen vrienden’, ‘niemand begrijpt me’ of ‘ik ben de enige die… [vul in wat je denkt dat hier van toepassing is]’.

Maar dat is niet zo! Er is niets mis met je, en je hoeft helemaal niet eenzaam te zijn. Niet wanneer je jong bent, niet wanneer je ouder bent.

Zoek de rust in jezelf, en zoek daarna mensen op waarmee je oprechte gesprekken kunt voeren.

Wees gelukkig met jezelf, help anderen. Dan kun je iets toevoegen aan het leven van anderen, wordt jouw leven rijker en verdwijnt eenzaamheid als sneeuw voor de zon!

Wat doe jij als je je eenzaam voelt? Laat het hieronder weten door een reactie te geven in de comments.

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: