Posttraumatische Stressstoornis? 4 PTSS Symptomen + Behandeling

Wanneer je een heftige gebeurtenis meemaakt, vergeet je dit niet snel.

Het kan zijn dat je voortdurend het trauma herinnert en dat je deze traumatische gebeurtenis telkens weer opnieuw beleeft. Dit kan een posttraumatische stressstoornis zijn.

In dit artikel leer je de achtergronden van PTTS. Hoe ontstaat het? Wat zijn de symptomen en klachten? Hoe kan je PTSS behandelen? Lees er hier alles over. 



PTSS herkennen en behandelen

Een posttraumatische stressstoornis (PTTS) is een angststoornis en is de naam voor een groep van verschillende klachten die mensen hebben na het ervaren van een traumatische gebeurtenis.

Traumatisch betekent dat dit zowel geestelijk als lichamelijk schadelijk voor je is geweest.

Vrouw met trauma

Bij een posttraumatische stressstoornis herstelt dit niet goed en lukt het mensen niet om het trauma te verwerken. De gebeurtenis heeft dus psychisch schade veroorzaakt en roept zoveel spanning en stress op dat het leven erna wordt verstoord.


Hoe ontstaat PTSS?

Wanneer mensen een traumatische ervaring gehad hebben, kan dit verschillende gevoelens oproepen, zoals boosheid, verdriet, onmacht en woede.

Voordat mensen een traumatische gebeurtenis meemaakten was het vanzelfsprekend dat ze controle hadden over hun leven en zich veilig voelden. Door het opgelopen trauma verandert dit.

Man met PTSS

De eerste weken na de traumatische gebeurtenis worden gekenmerkt door een gevoel van onmacht en kwetsbaarheid. Mensen die een traumatische ervaring hebben meegemaakt, hebben in deze weken vaak een onwerkelijk gevoel.

Het trauma wordt in deze fase vaak opnieuw beleefd en er kan sprake zijn van nachtmerries en wederkerende gedachten. Ook is er sprake van angst en meer prikkelbaarheid.

Veel mensen verwerken de traumatische gebeurtenis en pakken het leven weer op, nadat de klachten zijn verdwenen. Er zijn echter ook mensen die het trauma niet kunnen verwerken en er psychische en lichamelijke klachten aan overhouden, waardoor ze niet meer goed kunnen functioneren in hun sociale leven, op het werk of op school.

Dit is de groep mensen die een posttraumatische stressstoornis kan krijgen. Dit kan direct na de schokkende gebeurtenis optreden, maar ook pas veel later. 10% van de mensen, die een trauma hebben meegemaakt, krijgen later te maken met een posttraumatische stressstoornis.

Vrouw met PTSS

Lichamelijke en psychische klanten kunnen namelijk na de traumatische gebeurtenis aanhouden en tot PTSS leiden.

Het kan soms zelfs jaren duren. Kenmerkend aan een posttraumatische stressstoornis is dat de traumatische ervaring ongewild en op verschillende momenten of manieren weer opgeroepen of opnieuw beleefd wordt.

Het ontstaan van PTSS hangt af van de volgende factoren:


Wat was de ernst van de gebeurtenis? 

Het meemaken van een traumatische gebeurtenis als een oorlog, mishandeling of misbruik kan veel blijvende psychische en lichamelijke klachten veroorzaken.

Ernstige oorzaken

De kans dat iemand, die een verkeersongeluk heeft meegemaakt een Posttraumatische Stressstoornis oploopt, is veel kleiner.


Wat was de duur van de traumatische gebeurtenis? 

Wanneer de traumatische gebeurtenis een langer tijdsbestek in beslag neemt, is de kans op PTSS hoger.

Doorgaans is het beleefde trauma de belangrijkste oorzaak van PTSS. Echter niet iedereen, die een trauma meemaakt, ontwikkelt PTSS. Soms zijn er ook andere oorzaken te herleiden.

Waarom het ene mens wel PTSS ontwikkelt en de andere niet, is niet geheel duidelijk. De hierboven genoemde factoren spelen een rol, maar ook biologische, psychologische en sociale invloeden.

We lichten hieronder de mogelijke oorzaken van PTSS verder toe.


Biologische invloeden

Sommige mensen zijn kwetsbaarder om angstsymptomen te ontwikkelen. Hierin zou het hormoon cortisol een rol kunnen spelen, maar dit kan ook genetisch bepaald zijn.

Wanneer je als ouders meer last hebt van angstsymptomen, is de kans dat je kinderen hier ook kwetsbaarder voor zijn groter.

Meer weten over een angststoornis? Lees dit artikel met 11 tips om een angststoornis te overwinnen.


Psychologische invloeden

Hoe iemand met een gebeurtenis omgaat, is ook afhankelijk van het karakter. Als je een gebeurtenis als angstig, verschrikkelijk of akelig hebt ervaren, is de kans dat je PTSS ontwikkelt groter, dan wanneer dit niet het geval is.

Hierbij zou persoonlijkheid een rol kunnen spelen.

Mensen die sneller last hebben van angst of sneller bang zijn en zich hulpeloos voelen, hebben een grotere kans op een posttraumatische stressstoornis.


Sociale invloeden

Wanneer het voor een langere periode tegen zit en je je al wat langer niet goed in je vel voelt en je je om veel zaken druk maakt, ben je minder stressbestendig.

Wie meer last heeft van stress en een trauma meemaakt, heeft meer kans op PTSS. Sociale invloeden kunnen echter ook positief werken.

Vrienden kunnen helpen bij PTSS

Iemand die na het ervaren van een trauma hierover goed met anderen kan praten over het trauma en goed opgevangen wordt, heeft hier baat van.

Daarnaast geldt dat mensen die positiever in het leven staan en beter over het trauma kunnen praten, minder kans hebben op het ontwikkelen van een posttraumatische stressstoornis, dan mensen die een wat negatievere instelling hebben en meer gesloten zijn.


PTSS symptomen en klachten

De symptomen van een posttraumatische stressstoornis kunnen een grote impact hebben op je leven en het dagelijkse functioneren ernstig verstoren. Dit heeft gevolgen voor het sociale leven, studie of werk.

Het kan ervoor zorgen dat je je persoonlijke relaties minder goed kunt onderhouden, je niet meer geconcentreerd kan werken of meer moeite hebt met andere dagelijkse bezigheden. Het kan leiden tot een sociaal isolement.

In het volgende filmpje legt Janet Seahorn je meer uit over wat PTSS (Engels: PTSD) precies is en welke effecten het heeft op je brein, lichaam en emoties.

PTSS gaat vaak samen met depressie, verslaving en angststoornissen.

De symptomen van een posttraumatische stressstoornis zijn grofweg onder te verdelen in de onderstaande groepen:


1. Hyperactivatie

Wanneer je een posttraumatische stressstoornis hebt, ben je meer gespannen dan voordat je het trauma opgelopen hebt. Mensen met PTSS hebben vaak het gevoel dat ze constant op scherp staan.

Vrouw continu op scherp

Gedragingen als gevolg van deze spanning kunnen zijn dat je sneller geïrriteerd bent, je vaker schrikt, je vaker boos bent en woede-uitbarstingen hebt, je alerter bent, je moeilijker in slaap komt en ’s nachts vaker wakker wordt.

De verwachting dat er ieder moment iets ernstigs kan gebeuren, vraagt veel energie, waardoor er minder ruimte is voor alledaagse dingen. Hierdoor is het ook moeilijker om tot rust te komen. Concentreren is bovendien moeilijk in deze situaties.

Denk je dat je overspannen bent? Bekijk hier dan 9 oorzaken, 4 symptomen en 13 tips.


2. Herbeleven van het trauma

Het herbeleven van het trauma is het grootste kenmerk van PTSS. Herbeleven betekent dat je het trauma opnieuw gedeeltelijk of helemaal ervaart.

Man herbeleeft trauma

Voor mensen met PTSS voelt het vaak alsof het trauma recentelijk heeft plaats gevonden, zelfs als dit niet het geval was. Beelden of geluiden doemen zich ongewenst op.

Dit kan zo realistisch zijn, dat het opnieuw angst op kan roepen. Iemand kan hierdoor niet vergeten wat er is gebeurd.

Gedragingen als gevolg van het herbeleven van het trauma kunnen zijn, dat je erg emotioneel bent, omdat je aan het trauma wordt herinnerd of dat je voelt dat je het weer mee maakt.

Nachtmerries door PTSS

Ook nachtmerries kunnen hiervan een gevolg zijn. Bovendien kan het lichamelijke reacties oproepen.

Wanneer je het gevoel hebt dat je het trauma weer beleeft, kan je angstig worden, gaan zweten, trillen, sneller ademen, misselijk zijn en een hogere hartslag hebben.

Bovendien kan iemand met PTSS zich plotseling verdrietig of bang voelen. Door deze symptomen voelt het net alsof het gevaar weer dreigt.


3. Vermijdingangst

Vermijden; zowel je lichaam als je gedachten reageren heftig bij het ervaren van een posttraumatische stressstoornis.

Dit is ook logisch. Niemand wil een traumatische gebeurtenis opnieuw meemaken.

In een poging om het leven weer op te pakken en meer controle te krijgen, kan alles worden vermeden wat verdrietige en angstige gevoelens kan oproepen. Dit kunnen verschillende soorten situaties zijn.

PTSS beinvloed je leven

De angst en de angst voor de angst gaan het leven namelijk beheersen. Hierdoor willen mensen die PTSS ervaren zaken die met het trauma te maken hebben graag vermijden en hebben vaak een leeg gevoel.

Hierbij horen symptomen als het vervreemden van anderen of het gevoel hebben dat je er niet meer bij hoort. Andere symptomen van vermijding zijn het afsluiten van anderen en het slecht kunnen praten over je gevoelens.

Daarbij kan je je depressief voelen en de toekomst als somber inzien.

Eenzaamheid

Hierbij horen ook symptomen als het vermijden van mensen, plaatsen en activiteiten, die aan het trauma doen denken of het niet meer goed kunnen herinneren van een deel van het trauma.

Op deze manier beschermt iemand met PTSS zich tegen heftige emoties. Mensen met een posttraumatische stressstoornis vermijden steeds meer situaties uit angst voor het verlies van controle.

Dit kan hinderen in het sociale leven, op het werk of tijdens een studie.


4. Negatieve gedachten en gevoelens

Uit angst voor negatieve reacties uit de omgeving of uit schuldgevoel kan het voorkomen dat iemand zijn of haar gevoelens liever voor zichzelf houdt.

Vrouw met negatieve gedachten

Wanneer andere mensen iets aankaarten, kan dit niet interesseren, omdat dit in het niet valt bij het trauma van iemand. die een trauma heeft meegemaakt.

De herinneringen aan de negatieve gebeurtenis staan daarbij centraal. Iemand met PTSS ziet de wereld vaak als onveilig, waardoor ze niemand meer vertrouwen.

Hierdoor gaan mensen met PTSS zich afsluiten van anderen en hebben minder interesse in zaken waar voor het ervaren van het trauma wel plezier aan werd beleefd.

Het gevoel dat niets meer wordt zoals vroeger, kan ervoor zorgen dat de toekomst als negatief gezien wordt.


Behandeling en omgaan met PTSS

De symptomen van PTSS zijn erg heftig. Hierdoor is het zaak zo snel mogelijk hulp te zoeken en niet te lang te wachten na een traumatische ervaring.

Vrouw met last van PTSS

Het kan echter wel een grote stap zijn om te starten met het behandelen van een posttraumatische stressstoornis. Je wilt immers niet opnieuw met het trauma en de daarmee gepaard gaande angst geconfronteerd worden.

Om het trauma te verwerken en te herstellen van een posttraumatische stressstoornis is het belangrijk opnieuw met het trauma geconfronteerd te worden. Bij PTSS heb je hulp nodig om de ernstige gebeurtenis te verwerken.

Therapie heeft als doel de angst af te laten nemen en niet meer te vermijden. Wanneer je PTSS ervaart is het trauma een deel van je leven. Na de behandeling is dit nog steeds het geval, maar maakt het meer onderdeel uit van het verleden.

Therapie voor PTSS

Voordat we de verschillende therapieën bespreken, hebben we nog een aantal adviezen om zelf beter met PTSS om te kunnen gaan. Het is vooral belangrijk je problemen niet voor jezelf te houden.


Lees hieronder een aantal tips:

  • Praat veel met mensen die je vertrouwt. Leg hen uit wat je ervaren hebt en wat de traumatische gebeurtenis met je doet. Hiervoor hebben de meeste mensen begrip. Het kan ook helpen deze mensen informatie over het trauma en PTSS toe te reiken.
  • Neem vooral veel rust wanneer je spanning voelt. Ook de tijd voor jezelf nemen om het trauma te verwerken en bewust met je gevoelens om te gaan is belangrijk.
  • Gebruik geen drugs, alcohol of andere kalmeringsmiddelen.
  • Probeer op tijd naar bed te gaan en op tijd weer op te staan. Regelmatig leven is belangrijk wanneer je PTSS ervaart. Zorg er dan ook voor dat je op gezette tijden eet.
  • Doe vooral activiteiten, die je als prettig en leuk ervaart. Onderneem activiteiten die voor ontspanning zorgen. Ga dus lekker sporten, wandelen, naar muziek luisteren, fietsen of andere leuke dingen doen.
Vrijheid

Bij PTSS zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Welke therapie of behandeling het meest geschikt is, is per persoon verschillend. Dit hangt af van je eigen wensen, de aard van de traumatische gebeurtenis of de andere klachten die je al hebt.

We bespreken de verschillende behandelmethoden hieronder:


Imaginaire Exposure (IE)

Imaginaire Exposure (IE); dit is een cognitieve gedragstherapie. Deze therapie wordt het vaakst toegepast bij een posttraumatische stressstoornis. Imaginaire exposure betekent letterlijk ‘’in gedachten blootstellen.’’

Imaginaire Exposure PTSS

De behandeling focust zich dan ook op het anders kijken naar de wijze waarop je het trauma herinnert. Hiervoor kwam al aan bod dat wanneer je PTSS hebt, je herinneringen aan de nare gebeurtenis probeert te vermijden, omdat het voor angst zorgt.

Echter wanneer je het trauma niet onder ogen wilt komen, wordt het negatieve effect op een langere termijn erger. Vermijden en het wegdrukken van herinneringen is een kortstondige oplossing, maar geen duurzame oplossing.

Man met hand voor ogen

Bij een imaginaire exposure therapie wordt er samen met een therapeut in een veilige omgeving terug gekeken naar het trauma.

Daarbij vertel je over het trauma, zodat je dit als het ware opnieuw beleeft. Door telkens weer terug te blikken op het trauma en dit te delen, vermindert de angst.

Hierdoor krijg je meer controle over wat je je herinnert van het trauma en nemen herbelevingen af.

Vrouw die meer controle heeft

Geleidelijk aan merk je dat de gedachten aan de negatieve gebeurtenis beter verdragen worden. Daarnaast kijkt de therapeut naar vermijdingsgedrag als gevolg van het trauma.

Er wordt bekeken welke plaatsen, mensen of activiteiten vermijd worden en er worden doelen gesteld om dit niet meer te doen.


Eye Movement Desensitization Reprocessing (EMDR)

Bij deze behandeling blik je tevens terug op het trauma. De therapeut vraagt om de gebeurtenis opnieuw te beleven. Daarbij sta je stil wat je voelt bij het trauma en wat hierbij je gedachtegang is.

Oog beweging PTSS

Hierbij wordt vooral gefocust op het heftigste beeld dat je hebt van de traumatische ervaring. Terwijl je dit doet, leidt de therapeut je af. Dit gebeurt bijvoorbeeld door een vingerbeweging te maken, die je moet volgen.

Een ander voorbeeld is het werken met een koptelefoon waarbij je telkens piepjes in het linker en rechter oor hoort. Dit moet het proces van verwerken in de hersenen stimuleren.

Vrouw met koptelefoon

Wanneer je telkens stil staat bij de traumatische gebeurtenis en dit voor de geest probeert te halen & dit combineert met afleiding, zorgt dit ervoor dat de emoties rondom het trauma minder worden.

Het gevolg is dat er langzaam aan iets in de beleving van de traumatische gebeurtenis transformeert en wordt het makkelijker om opnieuw aan de negatieve gebeurtenis terug te denken.

Daarnaast kunnen er nieuwe inzichten gevormd worden over de traumatische gebeurtenis, waardoor het als een minder erge gebeurtenis ervaren wordt. De periode direct na deze behandeling kan je je onrustig voelen. Echter na een langere periode zullen de klachten afnemen.


Narrative Exposure Therapy (NET)

Deze therapie is ook onderdeel van cognitieve gedragstherapie, waarbij het herbeleven van de traumatische gebeurtenis belangrijk is.

Daarbij wordt niet alleen gefocust op de traumatische gebeurtenis, maar ook andere belangrijke gebeurtenissen in het leven vanaf de geboorte.

Narrative Exposure Therapy

Hierdoor is er niet alleen aandacht voor het trauma, maar ook voor de mooie en positieve dingen in het leven. Je praat zoveel mogelijk en uitgebreid met de therapeut in detail over je gevoelens en bekijkt wat dit met je gedachten en lichaam doet.

Hierdoor wordt het trauma in de context van de rest van je leven gezet en krijg je een beter overzicht van je leven.

Dit heeft als gevolg dat je samen met de therapeut de angsten van het trauma leert overwinnen.

Overwin PTSS

Van de behandeling wordt een verslag gemaakt en wordt het levensverhaal opgetekend. Dit document krijg je later mee naar huis, zodat je zelf kan beslissen wat je hier later mee kunt doen.


Medicatie

Er zijn geen speciale medicijnen voor mensen met een posttraumatische stressstoornis. De meesten geven de voorkeur aan psychotherapie.

Medicijnen

Het kan echter zijn dat je ook andere klachten hebt, zoals een depressie.

In deze situatie kunnen antidepressiva de klachten helpen verminderen. Behandeling met medicijnen kan vooral raadzaam zijn als er sprake is van bijkomende psychische klanten.

Medicijnen zijn dus nooit de enige behandeling bij PTSS en mogen alleen na overleg met een arts gebruikt worden.


Heb jij nog tips om anderen te helpen met het overkomen van PTSS? Laat het achter in de reacties en help elkaar!


Alex
{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>