21 Tekenen Waaraan Je een Narcistische Vader Herkent + Tips

narcistische vader schreeuwt tegen kind op voetbalveld

Omgaan met een narcistische vader

Weinig mensen hebben een perfecte jeugd gehad, maar als je het kind of de partner bent van een narcistische vader, dan weet je hoe ver de gevolgen kunnen dragen.

DOEL VAN DIT ARTIKEL

Heb je een vermoeden dat je een narcistische vader of partner hebt? In dit artikel leggen we je uit wat narcisme precies inhoudt en hoe je het beste kunt omgaan met een narcistische vader.

Kind zijn van een narcistische vader

Denk je het kind te zijn van een narcistische vader?

Lichte narcistische trekjes komen bij veel mensen voor, maar als je een vader hebt die ernstige narcistische trekken of een Narcistische Persoonlijkheidsstoornis (NPS) heeft, dan heb je het zwaar te verduren.

Je voelt je waarschijnlijk nooit goed genoeg. Wat je ook doet, het lijkt wel alsof je vader nooit tevreden is.

Grote kans dat je jeugd wordt gekenmerkt door gevoelens van falen, teleurstelling, emotionele manipulatie door je vader en soms ook fysieke mishandeling.

Sarah (42) heeft zo’n vader gehad. Ze vertelt haar verhaal:

“Toen ik 25 was, werd bij mijn vader de diagnose narcistische persoonlijkheidsstoornis gesteld. Tegen die tijd was de schade al aangericht.

Zelfs met de diagnose en de hulp die hij kreeg, is hij nooit veranderd.

Mijn vader was niet alleen narcistisch, maar mishandelde ons ook geestelijk en fysiek. Ik weet nog dat ik als kind mijn vader altijd blij probeerde te houden. Alsof dat mijn taak was.

Want als hij niet blij was, wisten mijn moeder, mijn broer, mijn zussen en ik wat ons te wachten stond.

Als we iets deden wat hem niet beviel, werd hij boos, sloeg ons of negeerde ons, soms maandenlang.

Haalde ik een goed cijfer, kreeg ik daar geen waardering voor. Ik liep continu op eieren en voelde me nooit goed genoeg.

De situatie thuis was zo erg, dat er nooit vrienden of familie over de vloer kwamen. We hielden al onze problemen voor ons, niemand mocht het weten.

In een aantal extreme situaties (mijn vader die mijn broer bewusteloos sloeg bijvoorbeeld), heeft mijn moeder de politie gebeld.

Niet dat dat hielp op de lange termijn. Ze gaven een waarschuwing, maar daar bleef het bij.

In mijn tienerjaren probeerde ik te breken met mijn ouders, vooral met mijn vader.

Ik gaf mijn moeder vaak de schuld dat ze nooit bij hem is weggegaan. Maar na jarenlange therapie begrijp ik dat ook zij haar issues had. De tijden waren ook anders toen. Ze kón niet bij hem weg.

Uiteindelijk ben ik terechtgekomen in een diepe depressie rond mijn dertigste.

Ik had last van een posttraumatische stresstoornis, en herleefde mijn jeugd continu.

Bovendien heb ik zelf verkeerde keuzes gemaakt qua mannen. Ik ben zelfs met een narcist getrouwd geweest.

Nu ben ik al 4 jaar in therapie, ben gescheiden, en ik heb een goede therapeut die soortgelijke dingen heeft meegemaakt. Ik voel me een stuk beter, maar er is nog steeds veel werk aan de winkel.

Mijn vader is 3 jaar geleden overleden aan Alzheimer. Hij is 77 geworden. Door de therapie kan ik nu wel ook de goede dingen in hem zien, in plaats van alleen de slechte.

Ik heb me ook gerealiseerd dat juist door alles voor me te houden zo lang, dat dát hetgeen is wat misschien nog wel meer schade heeft aangericht. Geheimen houden voor jezelf en voor anderen maakt je ziel kapot.

Nu houd ik niets meer geheim.

Ik ben eerlijk naar mezelf, en leef mijn waarheid. Dat heeft me geholpen om te erkennen wat er is gebeurd en er vrede mee te sluiten.

Voor de eerste keer in mijn leven zie ik licht aan het eind van de tunnel."

De slachtofferrol voorbij

Kinderen van een narcistische vader zijn oprecht slachtoffers van hun vader en zijn ziekte.

Vaak cijferen kinderen zichzelf maar weg, omdat ze leren dat hun vader alleen maar blij is als het om hem draait.

Als volwassenen hebben ze hierdoor een lage eigenwaarde ontwikkeld, zijn ze extreem onzeker en ervaren ze een gevoel van leegte als het op henzelf aankomt.

Hun eigen identiteit moesten ze immers opzij zetten in hun pogingen om de ‘liefde’ van hun vader te verdienen.

Mensen die opgroeien met een narcistische vader zijn vaak te aardig en te ruimdenkend.

Ze weten niet goed hoe ze hun eigen gezonde grenzen moeten aangeven, want deze werden in hun jeugd continu overschreden. Ze voelen zich zelfs schuldig als ze dit wel doen.

Doordat ze zich in hun jeugd nooit goed genoeg hebben gevoeld, zullen ze dit als volwassene ook niet voelen.

Herken jij jezelf hierin? Neem dan het heft in eigen handen en zoek hulp van een professionele therapeut.

Het is een lang en zwaar proces, maar ook jij kan net als Sarah weer licht aan het eind van de tunnel zien.

De eerste stap naar heling is om te herkennen en te erkennen dat je een narcistische vader hebt (gehad). Hoe lees je verder in dit artikel.

Narcisme bij mannen

Uit onderzoek blijkt dat narcisme vaker voor komt bij mannen dan bij vrouwen. Bovendien zijn de narcistische kenmerken sterker en duidelijker te zien bij een man dan bij een vrouw.

Dat gezegd hebbende, kan het soms lastig zijn om een narcistische man te herkennen. Er is namelijk een verschil tussen ‘open narcisme’ en ‘verborgen narcisme’.

Open narcisme 

Mannen met open narcisme zijn makkelijker te herkennen. Ze verbergen hun arrogantie niet en zijn ook niet bang om de confrontatie aan te gaan bij een meningsverschil.

Een openlijke narcist kan daarentegen wel charmant zijn en mensenkennis hebben. Hiermee trekt hij in eerste instantie mensen aan en kan hij zijn uitbarstingen goedpraten.

Verborgen narcisme

Verborgen narcisten hebben in tegenstelling tot openlijke narcisten juist een gebrek aan zelfvertrouwen, maar zullen dit nooit laten zien aan de buitenwereld of toegeven aan zichzelf. Ook zijn ze vatbaarder voor stress.

Meer weten? In dit artikel leer je alles over verborgen narcisme.

Wat is een Narcistische Persoonlijkheidsstoornis?

Iemand met een Narcistische Persoonlijkheidsstoornis vertoont vaak vijf of meer van de volgende kenmerken:

  1. Overdreven eigenwaarde.
  2. Houdt zich vooral bezig met zijn eigen fantasie over zijn succes, macht, schoonheid, intelligentie of ideale relatie.
  3. Gelooft dat hij speciaal is en dat hij alleen begrepen kan worden door andere speciale mensen.
  4. Heeft constant aandacht en bewondering van anderen nodig.
  5. Heeft onredelijke verwachtingen van een voorkeursbehandeling.
  6. Gedraagt zich vaak arrogant
  7. Maakt misbruik van anderen om zijn eigen doelen te bereiken.
  8. Gebrek aan empathie.
  9. Geen zelfreflectie, kijkt niet naar zijn eigen gedrag.
  10. Heeft geen echte vrienden.
  11. Schept vaak op en zoekt andere mannen met narcisme op.
  12. Laat een spoor van emotionele vernieling en gebroken harten achter.
  13. Gaat vaak vreemd.
  14. Is jaloers en bezitterig en denkt dat anderen ook jaloers op hem zijn.
  15. Heeft veel kritiek op anderen.
  16. Klaagt veel, maar ziet zijn eigen aandeel nooit.
  17. Eist dat jij degene bent die dingen opgeeft.
  18. Zoekt conflict.
  19. Kan niet alleen zijn.
  20. Is dwingend, en liegt en bedriegt.
  21. Biedt nooit zijn excuses aan.

Om vast te stellen of iemand echt een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft, bestaat er een psychologische test van 40 vragen (Narcissistic Personality Inventory of NPI).

Hoe hoger iemand scoort op deze test, hoe groter de kans is dat diegene een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft.

Een narcist herkennen? Lees hier 12 kenmerken waaraan je een narcist herkent.

Kind beschermen tegen een narcistische vader

Als je een partner bent van een narcistische man en jullie hebben samen een kind, dan is het verstandig om zoveel mogelijk te lezen over narcisme, professionele hulp te zoeken en je kind zo snel mogelijk te beschermen.

Zoek wel een therapeut die veel weet over narcisme. Een therapeut die daarmee onbekend is kan je onbedoeld slecht en schadelijk advies geven.

Sommige vrouwen zijn bang om hun partner te verlaten omdat ze niet alleen willen zijn, of omdat ze het financieel niet denken te redden.

Maar als je een kind hebt, en het is duidelijk dat het kind wordt beschadigd door je narcistische partner, dan is het jouw verantwoordelijkheid om voor de gezondheid van je kind te kiezen.

Geen enkele moeder kan namelijk de schade ongedaan maken die ontstaat bij een kind door een narcistische vader.

Voor een narcistische vader is zijn kind een object en een middel om zijn ego te strelen.

Als het kind niet voldoet aan zijn verwachtingen, wordt het genegeerd of geestelijk/fysiek mishandeld.

En als het kind iets doet wat hij wel goed vindt, dan eist hij zelf de eer op. “Kijk, dat heeft hij van mij” of “Zonder mij was er nooit iets van hem terecht gekomen.”

In veel gevallen wordt het kind later zelf narcistisch om zijn of haar gebrek aan eigenwaarde te maskeren.

Het is belangrijk dat je beseft dat je kind een groot risico loopt op een langdurend emotioneel en psychologisch trauma. Hoe eerder je je kind kunt beschermen, hoe beter.

Dit doe je door de volgende stappen te ondernemen.

Geef jezelf niet de schuld

Ten eerste, laat schuldgevoelens en spijt los. Dit zijn normale gevoelens bij mensen die eenmaal de ware aard van hun narcistische partner inzien.

De kans is groot dat je geen idee had waar je aan begon.

Narcisten zijn heel goed in het aantrekken van mensen met hun charme en humor. Ze kunnen lange tijd hun nare narcistische trekken verbergen.

Misschien geloofde je zelfs dat je je partner kon veranderen. Als je hem maar genoeg liefde en begrip toonde, dan zou alles beter worden.

Helaas werkt dit niet zo. Narcisten vallen niet te veranderen.

Veel vrouwen van een narcistische partner zijn zelf opgevoed door een narcistische ouder.

Is dit het geval bij jou? Dan heb je een ongezond beeld van hoe een liefdevolle relatie hoort te zijn. Dit is niet jouw schuld.

Wat de reden ook is dat je een relatie bent aangegaan met een narcist, het is zinloos om energie te geven aan schuldgevoelens. Dat maakt het alleen maar zwaarder voor jezelf en je kind(eren).

Minimaliseer contact

Narcistische mannen houden ervan om psychologisch oorlog te voeren.

Hun verborgen agenda is om je in de relatie te houden en je zwart te maken. Zelfs jaren nadat je bent gescheiden kan dit nog zo doorgaan.

Lees dit artikel als je wilt weten wat een narcist doet als je hem negeert.

Blijf kalm, aardig en rationeel

Een vaak onmogelijke taak, maar als je partner op psychologische oorlogvoering uit is, dan is het belangrijk voor de kinderen om daar niet in mee te gaan

Rustig blijven doe je door ademhalingsoefeningen, meditatie en mindfulness te oefenen. Dat doet wonderen voor je fysieke en emotionele gezondheid.

Zoek een praatgroep, therapeut of mensen die je vertrouwt om erover te kunnen praten.

Erken de gevoelens van je kind(eren)

Essentieel voor het geluk van je kinderen is om hun gevoelens te checken en te erkennen.

Aangezien hun narcistische vader hun gevoelens al vaak genoeg ontkent, ze belachelijk maakt of zijn eigen gevoelens op hen projecteert, is het cruciaal dat jij de gevoelens van je kinderen wel erkent.

Je moet ze laten weten dat hun gevoelens belangrijk zijn, dat ze echt zijn en dat ze er mogen zijn.

Zeker bij het kind dat het meest wordt ‘gepest’ door je partner.

Dit brengt allerlei (psychische) problemen met zich mee, en zelfs de schoolprestaties van het kind kunnen door stress eronder lijden.

Misschien heb je de neiging om jezelf en je kinderen te ‘beschermen’ door de waarheid thuis niet te erkennen.

Maar het ontkennen van de gevoelens van je kinderen beschermt helemaal niemand en maakt hun vertrouwen in jou alleen maar kapot.

Leer je kinderen dat het niet hun schuld is

Narcisten zijn er heel goed in om anderen de schuld te geven, zelfs van hun eigen slechte gedrag.

Meestal zeggen ze dat jij of iemand anders hen er toe heeft geleid.

Ze moeten geloven dat zij niet de schuldigen zijn omdat ze niet kunnen omgaan met kwetsbaarheid en minderwaardigheid.

Voor narcisten is anderen de schuld geven zo natuurlijk als ademhalen.

Laat je kinderen weten dat de schuld die ze voelen richting hun narcistische vader ongefundeerd is en onterecht. Laat hen weten dat ze zich nergens schuldig over hoeven te voelen en verlos ze van die last.

Vertel de waarheid

Om je kinderen de waarheid te laten zien, moet je de waarheid eerst zelf onder ogen komen en accepteren.

De narcist leeft met leugens en het is aan jou om die bloot te stellen. Maar het is niet gemakkelijk om dit te doen.

Je kinderen vertellen dat hun vader narcistisch is kan aardig verkeerd lopen als ze papa vertellen wat jij hebt gezegd.

Je moet zelf beoordelen in hoeverre jouw kind de waarheid aan kan. Maar je kunt de term ‘narcist’ beter vermijden totdat ze ouder zijn.

Bij jongere kinderen kun je uitleggen dat hun vader erg gevoelig voor kritiek is en vaak overdrijft.

Benadruk dat de woede van hun vader niet normaal is en dat het niet de schuld of de verantwoordelijkheid is van het kind.

Vaak denk je dat het beste moment om je kind iets te vertellen is wanneer ze zelf met vragen komen. Soms kan dit echter al te laat zijn, zeker als je kind gevoelens opkropt.

Maak je narcistische partner niet zwart

Wees voorzichtig dat je je partner niet zwart maakt, zelfs wanneer hij zich verschrikkelijk gedraagt.

Dit kan je kinderen namelijk ernstig verwarren. Ook al lijkt het onmogelijk om je nuchter en objectief op te stellen richting je narcistische partner, is dit toch de beste manier.

Geef niet toe aan de drang om je eigen pijn en woede te uiten door slechte dingen te zeggen over de vader van je kinderen.

Je kinderen zijn net zo goed de dupe en bevinden zich in het midden. Bewaak het vertrouwen van je kinderen in jou en zorg voor heldere communicatie.

Help je kinderen om weerbaarheid te ontwikkelen

De belangrijkste taak van een ouder is om weerbaarheid te ontwikkelen in de kinderen zodat ze sterk kunnen zijn in de moeilijke periodes in hun leven. Dit geldt met name voor kinderen met een narcistische vader.

Het beste wat je kunt doen is om een voorbeeld te zijn.

  • Geef ze onvoorwaardelijke liefde (wat voor de narcistische vader onmogelijk is).
  • Laat je medeleven en empathie voor anderen zien.
  • Beloon ze voor hun harde werk en hun prestaties.
  • Leer ze op hun eigen instincten te vertrouwen.

Vat de woede van je kinderen niet persoonlijk op

Het is misschien niet eerlijk, maar je kinderen kunnen soms hun ergste frustraties op jou afreageren.

Dit komt omdat ze niet eerlijk kunnen zijn tegen hun eigen narcistische vader en ze jou vertrouwen om hun echte gevoelens aan te laten zien.

Ze moeten de pijn en het trauma uiten waarmee ze zitten, ook al is het een dubbele lading pijn voor jou. Dit betekent natuurlijk niet dat je mishandeling door je kinderen moet accepteren.

Je moet laten zien dat je bent toegewijd aan je kinderen, maar je mag wel je zelfrespect uiten en je eigen grenzen bewaken.

Breken met je narcistische vader

Het is extreem pijnlijk, maar soms kan het niet anders dan dat je het contact moet verbreken of in ieder geval moet verminderen.

Dit is nu eenmaal beter voor jezelf en essentieel om je eigenwaarde te herstellen. Zeker als je psychisch of lichamelijk wordt of bent mishandeld.

Omgaan met je narcistische vader? 10 Tips

Kies voor jezelf en leer hoe je moet omgaan met je narcistische vader.

Tip #1 zoek professionele hulp

Zoek een goede therapeut die verstand heeft van narcisme.

Je wilt in het reine komen met je vader, hem zien voor wie hij is en hoe hij je pijn heeft gedaan. Dit is een ontzettend moeilijk proces en daarbij heb je professionele hulp nodig.

Tip #2 accepteer je vader voor wie hij is

Zijn arrogantie en zijn constante behoefte aan aandacht kunnen dodelijk vermoeiend zijn.

Geef hem een plekje, leer van hem te houden, ook al is hij vervelend. Dit kan je natuurlijk alleen doen wanneer hij niet meer in staat is om je pijn te doen.

Tip #3 geef je eigen grenzen aan

Laat je vader je geen pijn meer doen. Als hij een woedeaanval heeft, stap dan in je auto en rijd weg.

Geef je grenzen aan en zeg bijvoorbeeld: “Papa, dit werkt voor mij niet.”

Tip #4 verbreek de band

Als de relatie met je vader zo slecht is dat je er aan onderdoor gaat, verbreek de band dan.

Sommige narcistische ouders zijn gewelddadig of mishandelen hun kinderen. Je bent nu volwassen. Kies voor jezelf.

Tip #5 Kijk naar je eigen relaties

Vaak eindigen de kinderen van narcistische ouders in een relatie met een narcistische partner.

Is dit het geval bij jou? Waarop baseer jij je keuzes?

Als je een relatie hebt met een narcist, en je bent (nog) niet bereid om weg te lopen, besef je dan goed dat je niet teveel van je partner kan verwachten.

Een relatie met een narcist is niet gebaseerd op wederzijdse belangen en interesse.

Narcisten zijn egoïstisch en zorgen altijd dat ze zichzelf en hun behoeften op de eerste plaats zetten.

Als volwassene kun je besluiten om de problemen die je met je vader hebt op een afstand te houden

Maar als je getrouwd bent of een relatie hebt met een narcist, zal dat je waarschijnlijk op den duur uitputten.

Heb je een partner met narcisme? Lees hier hoe je kunt omgaan met narcisme.

Tip #6 laat je vader niet je eigenwaarde bepalen

Leer te begrijpen dat jij liefde waard bent, gewoon voor wie jij bent.

Jouw narcistische vader is simpelweg niet in staat geweest om empathie te voelen en onvoorwaardelijke liefde te uiten.

Dat betekent niet dat jouw eigenwaarde daar de dupe van mag worden. Nogmaals, zoek professionele hulp als dit wel het geval is. Leer om van jezelf te houden.

Tip #7 Ga de confrontatie aan

Dit heeft weinig zin als je iets verwacht van je vader, zoals een schuldbekentenis of spijtbetuiging.

Narcisten zullen nooit sorry zeggen. Maar het kan wel een goede stap voor jezelf zijn, om eindelijk je eigen grenzen te leren uiten.

Vertel hem dat zijn gedrag onacceptabel is en niet langer door je wordt getolereerd.

Je bent niet langer een kind en je pikt zijn afwijzing of woede niet meer. Bereid je wel voor op tegengas, want narcisten háten kritiek.

Tip #8 Heb medelijden met je vader

Heb medelijden.

Hoewel het moeilijk is om medelijden te hebben met een arrogante en zelfingenomen vader, helpt het om je voor te stellen dat het erg eenzaam voor hem moet zijn.

Hij is tenslotte altijd op zoek naar waardering, complimenten en aandacht, en is daarin nooit tevreden.

Compassie werkt bevrijdend.

Tip #9 Omarm de positieve dingen

In elk slecht persoon zitten goede kwaliteiten.

Neem afstand van de slechte eigenschappen van je vader, en leg de nadruk voor jezelf op zijn goede kwaliteiten.

Ook zijn er andere, gezonde, volwassenen uit je jeugd of in je huidige leven die een belangrijke rol spelen.

Waardeer de liefde die je van hen hebt gekregen. Misschien is het je moeder, je oma, een coach of een docent.

Tip #10 Accepteer jezelf voor wie je bent

En leer het goede in jezelf te omarmen. Je hoeft niet perfect te zijn, je bent goed genoeg zoals je bent!

Dat is heel belangrijk om te beseffen.

P.S. Heb jij een narcistische vader? Hoe ga jij daarmee om? Laat het aan ons weten door een reactie onder dit artikel te plaatsen. 

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: